Commentaar: Vromen en vrijen

Hij legde uit dat Israel een seculiere staat met godsdienstvrijheid zal worden. Tegelijkertijd beloofde hij dat de shabbat de officiële rustdag wordt, keukens in overheidsgebouwen koosjer zullen zijn en dat de verschillende religieuze groepen autonomie krijgen voor het inrichten van hun onderwijs. Deze brief is de Israelische geschiedenis ingegaan als het behoud van de status quo. Vromen en vrijen moeten naast elkaar in de Joodse staat kunnen wonen, zonder elkaars leefwereld aan de ander op te leggen. 

Door Ronny Naftaniel

Een serie pijnlijke incidenten verstoorde afgelopen weken dit subtiele evenwicht. Een vrouwelijke buspassagier werd gedwongen achter in een Egged bus plaats te nemen, wat zij weigerde en ulraorthodoxe haredim bespogen een acht jarig meisje dat er ‘onzedelijk’  gekleed uit zou hebben gezien. Toen seculiere Israeli’s tegen deze vrouwendiscriminatie protesteerden, organiseerden enkele honderden antizionistische ultraorthodoxen in Beth Shemesh een tegenactie. Zij hulden zich in concentratiekampkledij en beschuldigden de Israelische politie ervan de opvolgers van de nazi’s te zijn.

Deze uitbarsting van intolerantie heeft twee hoofdoorzaken. Door hun hoge geboortecijfer is het aantal haredim in Israel tot bijna 10% van de bevolking toegenomen. In Jeruzalem zijn sommige wijken geheel door hen overgenomen, waardoor ‘vrije’ Joden er nauwelijks meer kunnen leven. Anderzijds is de Westerse consumptiemaatschappij zodanig opgerukt dat in de meeste grote steden in Israel de shabbatrust een fictie is geworden. Disco’s en winkels sluiten niet meer op de Joodse rustdag, varkensvlees en garnalen prijken op de menu’s van vrijwel ieder restaurant in Tel Aviv. Dit beeld roept bij menige orthodoxe Israeli grote frustraties op die in wezen nauwelijks afwijken van die van de Moslim Broeders die de westerse invloeden in de Arabische wereld proberen terug te dringen.

De Israelische regering heeft de lastige taak om de status quo tussen vromen en vrijen te herstellen.  Dat kan niet anders dan ieder zijn leefruimte te gunnen en diegenen zwaar te bestraffen die de ander zijn wil oplegt. In zijn allerlaatste artikel schreef de vooraanstaande Nederlandse zionist Abel Herzberg: ‘Geen volk kan zonder geestelijke vrijheid bestaan, ’t minst van allen de Joden’. Hij zei dat in de Israel Nieuwsbrief van augustus 1986, ruim twee jaar voor zijn dood. Het waren wijze woorden. Als in Israel vromen en vrijen elkaar naar het leven blijven staan, loopt het land meer gevaar dan ooit.

Terug Print