Hamas en Israel naderen wapenstilstandsakkoord

IN ISRAEL / Door: ELKAN VAN DER RAAF / 17 aug 2018 GAZA HAMAS VREDESPROCES

Egypte en VN-gezant Nickolay Mladenov bemiddelen intensief tussen Hamas en Israel om een uitgebreid wapenstilstandsakkoord te bereiken. In ruil voor een verlichting van de blokkade en allerlei investeringen in Gaza, stoppen Hamas en andere facties met alle aanvallen op Israel voor een jaar.

Op 15 augustus werd al de Kerem Shalom-grensovergang heropend en werd de visserszone verruimd tot negen nautische mijlen. “Zolang er rust is, profiteert de Gazaanse bevolking daarvan,” aldus de Israelische minister van Defensie Avigdor Lieberman. Het besluit van de Yisrael Beytenu-leider volgde slechts enkele dagen nadat terreurgroepen in Gaza 200 raketten en mortiergranaten op het zuiden van Israel afvuurden.

De raketaanvallen kwamen ten tijde van berichten dat Hamas en Israel al dichtbij een akkoord zouden zijn. Egypte en VN-gezant Mladenov bemiddelen al weken met als doel een humanitaire ramp in de Gazastrook af te wenden. 

Verschillende onderdelen van de overeenkomst doen al de rondte in zowel Arabische als Israelische media. Zo zal de Rafah-grensovergang tussen Egypte en Gaza permanent geopend worden en zullen meer commerciële goederen door Kerem Shalom doorgelaten worden. Daarnaast zal een doorgangshaven gecreëerd worden vanaf waar schepen naar de kustenclave kunnen varen. Deze haven komt waarschijnlijk in Egypte of Cyprus. Ook zal er geïnvesteerd worden door diverse actoren in verschillende projecten om de humanitaire situatie in de Gazastrook aanzienlijk te verbeteren.

In ruil voor deze incentieven, zullen Hamas en andere facties stoppen met alle vormen van aanvallen op Israel. Hieronder vallen niet alleen raketten, maar ook terreurtunnels, rellen aan de grens en vuurbomvliegers. Deze rust zal voor een jaar gelden. 

Fragiel
De eventuele overeenkomst is echter fragiel. Hamas wordt als besturende factie door Israel verantwoordelijk gehouden voor alle activiteiten die in en vanuit de Gazastrook plaatsvinden. Als een andere factie besluit om tegen een aanval vanuit Gaza op Israel uit te voeren, zoals in het verleden al zo vaak is voorgekomen, is dat in de ogen van de IDF een schending van het wapenstilstandsakkoord. Hamas zegt dan ook dat het akkoord door alle Palestijnse bewegingen in Gaza ondertekend moet worden. Daarnaast is er de vraag wat er na het afgesproken jaar van rust gaat gebeuren.

Gevangenenruil?
Het is onduidelijk of een gevangenenruil onderdeel zal zijn van het akkoord. Hamas houdt sinds 2014 de lichamen van twee omgekomen soldaten – Hadar Goldin en Oron Shaul – vast en zou ook twee Israelische burgers – Avera Mengistu en Hisham al-Sayed – gevangen houden. De ouders van Goldin en Shaul vinden dat zolang hun zonen niet worden teruggegeven, Hamas niet beloond mag worden met een wapenstilstandsakkoord.

Palestijnse Autoriteit tegen wapenstilstandsakkoord
De Palestijnse Autoriteit veroordeelt het aankomende akkoord. In een burgeroorlog in 2007 nam Hamas de macht in Gaza over en sindsdien heeft de PA niks meer in de strook te zeggen. Een in 2017 gesloten verzoeningsovereenkomst is nog steeds niet geïmplementeerd. Door het akkoord met Israel krijgt Hamas meer legitimiteit en verstevigt het haar grip op Gaza – waarmee een Palestijnse regering van eenheid verder weg ligt.

Fatah- en PLO-prominent Azzam al-Ahmad noemde een paar dagen geleden al de overeenkomst “nationaal verraad van de Palestijnse zaak.” Al-Ahmad hekelt dat de PLO niet betrokken is bij de onderhandelingen – en daarmee volgens hem zinloos zijn.