Barak zaait verdeeldheid onder kolonisten

De ontruiming van de nederzetting Havat Maon vorige week zal veel Israeli's hebben herinnerd aan de ontruiming van Jamit in 1982. Toch was de tegenstand en confrontatie tussen de kolonisten en de Israelische overheid veel minder dramatisch dan in 1982. Het begint er op te lijken dat de regering Barak succes krijgt met haar politiek de harde kern van de kolonisten te isoleren. De meerderheid van de kolonisten realiseert zich dat Barak doet wat hij zegt en bepaalde nederzettingen inderdaad zal ontmantelen, maar dat hij andere daarentegen in stand zal houden. Ook wordt langzamerhand duidelijk welke kaart premier Barak voor ogen heeft.

Tweedeling

Die kaart begon zich in feite al in de jaren tachtig af te tekenen toen een tweedeling in de aard van de nederzettingen zichtbaar werd. Door fanatieke nationalistische kolonisten werden zgn. ideologische nederzettingen gesticht diep op de Westoever. De meeste kolonisten vestigden zich echter in nederzettingen langs de Groene Lijn. Toen de aanhangers van de rechtse organisatie Goesh Emmoeniem medio jaren zeventig begonnen met hun strijd om zoveel mogelijk nederzettingen op de Westoever en in Gaza te bouwen, maakte de organisatie er geen geheim van dat men dat deed om genoeg voldongen feiten te creëren om de kaart van Israel onomkeerbaar te wijzigen. Hoewel Goesh Emmoeniem in zijn opzet is geslaagd om in het hart van de Westoever veel kleine nederzettingen te stichten, is het de organisatie niet gelukt om de 'kritische massa' erheen te krijgen. Die 'kritische massa', nodig voor het behoud van de nederzettingen en de gehele Westoever, kwam niet.

Slaapkamer

Blijkbaar was iets anders dan alleen ideologie nodig om Israeli's naar de Westoever te krijgen. Het antwoord kwam in de periode 1980-1984 van Ariel Sharon (Likoed), minister in het kabinet van de Likoed-premier Menachem Begin. Sharon creëerde zgn. 'slaapkamer'-nederzettingen net over de Groene Lijn bij de grote steden Jeruzalem en Tel Aviv. Deze waren vooral aantrekkelijk voor de gemiddelde Israeli die de grote steden wenste te ontvluchten en betere en goedkopere woningen wenste. De ideologische harde kern van de kolonisten vestigde zich er veel minder. In deze tijd ontstonden Alfei Menashe, Ariel, Oranit, Efrat en Givat Ze'ev, dorpen en steden die nu samen met Ma'aleh Adoemiem 80.000 inwoners tellen. Het totaal aantal nederzettingen op de Westoever wordt geschat op 145, daaronder zijn vestigingen die uit niet meer dan een aantal caravans bestaan.

Verdeelde oppositie

In de discussies die de kolonisten nu over de toekomst van de nederzettingen voeren wordt er van uitgegaan, dat Barak aankoerst op annexatie van het gebied van de niet-ideologische vestigingen, dat wil zeggen de nederzettingen langs de Groene Lijn. Uit een recente opiniepeiling van het BESA Center for Strategic Studies van de Bar Ilan Universiteit onder kolonisten blijkt 50% het idee te steunen om de nederzettingen in blokken langs de Groene Lijn te reorganiseren en dit gebied te annexeren. Ironisch genoeg zullen het dus niet de ideologische nederzettingen zijn, waarmee het allemaal begon, die de kaart van Israel zullen veranderen.
Indien dit inderdaad Baraks politieke agenda wordt, komt meer dan 70% van de kolonisten op 11% van de Westoever onder Israelisch bestuur. Tegelijkertijd isoleert Barak met deze verdeel-en-heers-politiek de oppositie onder de kolonisten. De harde kern zal immers niet meer op de volledige steun van de gematigder kolonisten kunnen rekenen, indien zij niet bevreesd hoeven te zijn voor de ontmanteling van hun woonplaats. Bovendien houdt hij ook de gematigder vleugel van de rechtse partijen in zijn coalitie binnenboord.