Nieuw plan van Peres wil gefaseerde stichting Palestijnse staat

De Israelische minister van Buitenlandse Zaken Sjimon Peres heeft een plan opgesteld dat voorziet in de gefaseerde stichting van een Palestijnse staat, te beginnen in de Gazastrook. Volgens het dagblad Ha'aretz van 6 november heeft Peres het plan vorige week aan Ariel Sharon voorgelegd en heeft de premier gezegd dat het "interessante elementen" bevat en "absoluut onderwerp van discussie" is.

In Israel wordt gespeculeerd dat president Bush de komende week in de Verenigde Naties een soortgelijk voorstel zou willen presenteren. Peres zou met zijn plan de Amerikaanse regering de pas willen afsnijden. Het nieuwe plan bevat de volgende uitgangspunten.

• Staakt-het-vuren. Israel zal niet onder vijandelijk vuur met de Palestijnen onderhandelen.
• Doelstellingen. Israel zal met de Palestijnen onderhandelen teneinde een definitieve regeling te treffen op basis van VN Veiligheidsraad-resoluties 242 en 338.
• Palestijnse staat. Er zal een Palestijnse staat worden gesticht. Die zal gedemilitariseerd zijn en de grenzen ervan zullen in onderhandelingen met Israel worden vastgesteld.
• Gaza eerst. Het model voor implementatie van het plan ligt in Gaza, waar de Palestijnen territoriale continuïteit genieten. (noot CIDI: Dit zou kunnen betekenen dat alle nederzettingen in de Gazastrook ontruimd worden.)
• Jeruzalem. De status quo blijft van kracht, inclusief Palestijnse controle van de Tempelberg. Indien het onmogelijk blijkt met betrekking tot Jeruzalem een formele overeenkomst te bereiken wordt de kwestie uitgesteld en zal het bestuur van de stad in de huidige vorm worden voortgezet.
• Vluchtelingen. Er zal geen sprake zijn van de terugkeer van vluchtelingen van de oorlog van 1948-1949 en hun nakomelingen naar het grondgebied van de staat Israel. Er zal een internationale commissie worden ingesteld voor het regelen van financiële compensatie voor de Palestijnse vluchtelingen en voor de Joodse vluchtelingen uit Arabische landen.
• Defensieverdrag. Israel zal streven naar een defensieverdrag met de Verenigde Staten.

Het Peresplan werd onmiddellijk door de rechtervleugel van het Israelische kabinet verworpen. Minister van Infrastructuur Avigdor Lieberman heeft gedreigd dat zijn fractie de regering zal verlaten als het plan door het kabinet zou worden aangenomen en het maakt ook weinig kans om door de Palestijnen te worden aanvaard. Volgens de Arabische krant Al Hayat is Jasser Arafat niet bereid over de ingrediënten van een Palestijnse staat te onderhandelen, maar is hij (opnieuw) van plan eenzijdig een Palestijnse staat uit te roepen, dit maal bij gelegenheid van de Algemene Vergadering van de VN, die komend weekend in New York plaatsvindt.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Powell heeft zich ondertussen uitgesproken voor het hervatten van de vredesbesprekingen op basis van de aanbevelingen van de internationale commissie die wordt geleid door oud-senator George Mitchell. Volgens Powell weerspiegelt de intifada weliswaar de frustraties van het Palestijnse volk, maar kan die geen oplossing bieden. Als het geweld wordt beëindigd, ben ik er zeker van dat er van Israelische kant een antwoord zal komen, aldus Powell, die Arafat expliciet verweet dat hij onvoldoende heeft gedaan om de gewelddadigheden te stoppen.