CIDI Israel Nieuwsbrief 2007

Drukte bij presentatie CIDI-boek over Hamas

Op 22 februari werd in de Rabinzaal van het CIDI-gebouw het tweede boek in de CIDI-informatiereeks gepresenteerd: Hamas – portret en achtergronden, geschreven door Midden-Oostenspecialist Wim Kortenoeven. Het is in het Nederlandse taalgebied de eerste voor een breed publiek toegankelijke studie over Hamas.

© Menno Koopmans, 22 februari 2007

In zijn boek, dat is ‘geweven rond’ het Handvest van Hamas (dat er volledig en met uitgebreide annotaties in is opgenomen), beschrijft Kortenoeven op minutieuze wijze niet alleen de ideologie van de ‘Islamitische Verzetsbeweging’, maar ook de historische, culturele en religieuze omgeving waarin Hamas is ontstaan en kan gedijen. Bovendien bevat het boek een analyse van de internationale houding ten opzichte van Hamas, in welk verband uitgebreid wordt ingegaan op de Nederlandse en de Europese politiek in de periode tot en met december 2006.

Toelichting en overhandiging van eerste exemplaar 
De belangstelling voor de presentatiebijeenkomst was dermate groot dat enkele tientallen belangstellenden moesten worden teleurgesteld.

Voor een propvolle zaal gaf Wim Kortenoeven eerst een toelichting bij zijn boek. Daarin benadrukte hij onder andere dat Hamas geen alleenstaand fenomeen is, maar een functioneel uitgroeisel van de in 1928 in Egypte opgerichte Moslim Broederschap, een beweging die streeft naar islamitische wereldoverheersing. Volgens Kortenoeven is de vernietiging van Israel de raison d’être van Hamas en kan de organisatie zich bijgevolg nooit waarachtig matigen, alleen tactische wapenstilstanden, zogenoemde hoedna’s, sluiten om later beter te kunnen toeslaan. Hoedna’s zijn derhalve geen vredesinstrumenten maar oorlogsinstrumenten. En verandering van het Hamas-handvest, waarin geen andere doelstelling staat dan de vernietiging van de Joodse staat, zou automatisch leiden tot zelfliquidatie van de organisatie en is dus geen realistische verwachting, aldus Kortenoeven.

Vervolgens overhandigde CIDI-directeur Ronny Naftaniel het ‘eerste exemplaar’ van het boek aan Hans van Baalen, voorzitter van de Vaste Commissie voor Buitenlandse Zaken van de Tweede Kamer. In zijn dankwoord zei Van Baalen het van groot belang te vinden dat er een gedegen studie over Hamas voor het Nederlandse publiek beschikbaar is gekomen, maar dat vooral de politiek er kennis van zou moeten nemen. In dat verband zei hij het boek bij de leden van zijn commissie te zullen aanbevelen. Met een kwinkslag overstappend naar zijn rol van VVD-politicus, herhaalde Van Baalen dat Hamas een terroristische organisatie is, waarmee Nederland en de EU zich niet zouden moeten inlaten. Wijzend op de achter hem staande CIDI-banier met het opschrift “vóór Israel, vóór vrede”, betoogde Van Baalen: “Eerst voor Israel, dan voor vrede”, daarmee verwijzend naar de noodzaak van veiligheid als een van de belangrijkste componenten voor duurzame vrede.

Gastcollege Kupferschmidt
Het formele deel van de bijeenkomst werd afgesloten met een gastcollege van de Israelische wetenschapper Uri Kupferschmidt, geboren en getogen in Nederland, maar al tientallen jaren als docent geschiedenis van het Midden-Oosten verbonden aan de Universiteit van Haifa. Kupferschmidt geldt als een van de belangrijkste kenners van de Moslim Broederschap. In zijn voordracht gaf hij een exposé over de geschiedenis en de internationale vertakkingen van de beweging, waarbij hij in het bijzonder stilstond bij het wel en wee van de Broederschapsafdelingen in Egypte, Jordanië en Syrië.

Na het geven van zijn college beantwoordde Kupferschmidt vragen uit de zaal. De presentatiebijeenkomst werd op broederlijke wijze met een borrel en een signeersessie afgesloten.

Zie ook:

• Toelichting boek door de auteur en CIDI-onderzoeker Wim Kortenoeven