CIDI in de media 2003

Verscheurd

Frits Abrahams

Is de situatie op het slagveld in Irak al weinig helder, de verwarring aan het thuisfront mag er ook zijn. Verhitte discussies alom.

Een commentator van het Amerikaanse tijdschrift The New Yorker deed in dit verband twee interessante waarnemingen. Veel mensen met een uitgesproken standpunt voor of tegen de oorlog, schreef hij, leven in grote vrees dat achteraf zal blijken dat de andere kant tóch gelijk heeft gehad.

Als ik deze gedachte iets verder mag uitwerken: de voorstander is bang dat een gruwelijk bloedbad in Irak hem in het ongelijk zal stellen, de tegenstander vreest onthullingen over massavernietigingswapens en andere barbaarse praktijken van Saddam Hussein.

De commentator van The New Yorker signaleert bovendien en dat vindt hij nog het pijnlijkst - bij veel mensen een innerlijke verscheurdheid. Ze weten het niet meer en geven daarom toe aan onderling tegenstrijdige argumenten. Nee, Amerika mocht niet ingrijpen zonder toestemming van de Verenigde Naties, vond zeventig procent in opinieonderzoeken. Maar tegelijkertijd mocht van diezelfde mensen - een afkeuring door de VN ook weer geen belemmering zijn voor ingrijpen.

Die gevoelens van verscheurdheid bespeur ik ook bij mezelf. Ze worden volgens mij nog versterkt, doordat ook de vertrouwde autoriteiten onder de opiniemakers de tegenstrijdigste opvattingen verkondigen. Gisteren zag ik daar weer een interessant voorbeeld van.

's Morgens las ik in de Volkskrant een interview met Max van der Stoel, die glashelder uitlegt waarom hij vóór het Amerikaanse ingrijpen is. Van der Stoel, een man met een grote staat van dienst als diplomaat, zegt: "Een misdadig regime dat beschikt over massavernietigingswapens. Die combinatie geeft na twaalf jaar soebatten een morele rechtvaardiging voor de oorlog.''

Dat zegt een prominent PvdA'er een dag nadat de nieuwe leider van zijn partij, Wouter Bos, de oorlog `moreel niet gerechtgevaardigd' heeft genoemd.

Gisteravond volgde ik in de Rode Hoed in Amsterdam een discussie waaraan onder anderen Jan Pronk deelnam. Ook een linkse politicus met grote buitenlandse ervaring. Pronk kwam in scherpe aanvaring met de Iraakse journalist Mariwan Kanie en Ronny Naftaniel van het CIDI, het Centrum Informatie en Documentatie Israël. Het ging er emotioneel aan toe, waarbij 'de zaal' vooral voor Pronk partij koos.

Pronk verdedigde 'het systeem' van de Verenigde Naties, hoezeer dat ook volgens hem aan hervorming toe is. Hij vreesde een wereld die aan de willekeur is overgeleverd van één land dat zich als politieagent gaat gedragen. ''Gooi het systeem niet weg voor één machtig land'', smeekte hij bijna.

Voor Mariwan Kanie spelen dergelijke argumenten alleen maar dictators als Saddam Hussein in de kaart. ''Dat systeem van u'', zei hij tegen Pronk, ''heeft juist iemand als Saddam gecreëerd.''

De demonstraties tegen de oorlog zijn Kanie een gruwel. ''Ik lees alle Iraakse kranten en ik weet hoe de demonstraties tegen de oorlog daarin misbruikt worden. Ik kom uit een links-Iraakse familie en ik voel me hier eenzaam binnen links.''

Toen mochten we weer naar huis. Nog steeds in verwarring.