Het Parool 10 november 2003

Protesten tegen Israëls Palestijnse Muur

Rob Rombouts

Enkele uren voordat gisteren bij de Stopera de Kristallnacht werd herdacht, werd op het Leidseplein gedemonstreerd tegen de muur die Israël nu bouwt op de Westelijke Jordaanoever. Gretta Duisenberg was ook aanwezig en vergeleek de Kristallnacht met de muur.

ZE DRAGEN camouflagepakken en houten geweren en hebben in een hoek van het Leidseplein met hekken en zwart zeil een muur opgetrokken. Daar spelen de pro-Palestiijnse demonstranten wat bewoners van de Westelijke Jordaanoever meemaken nu Israël op hun grondgebied een muur bouwt. Israël noemt het een veiligheidsmuur om zelfmoordenaars te weren. De demonstranten spreken op de dag dat veertien jaar geleden de Berlijnse Muur viel, van een apartheidsmuur.

De soldaten op het Leidseplein weigeren doorgang aan een vrouw die 'aan de andere kant' op bezoek wil bij haar zus. "Dan wacht u nog maar een jaar.'' Ze prikken wat met geweerlopen en gooien identiteitsbewijzen op de grond. Een vrouw op een brancard die speelt zwanger te zijn ("Ze heeft tien centimeter ontsluiting.'') komt er ook niet door. "Achteraan sluiten,'' zeggen de soldaten.

Irith Markens, voorzitter van de joodse jongerenorganisatie Cijo, hekelt het eenzijdige toneelstukje. "Waarom draagt die zwangere vrouw geen zelfmoordgordel met explosieven? Dan geef je de werkelijkheid weer.''

De muur belemmert volgens actievoerster Gretta Duisenberg de bewegingsvrijheid en de sociale contacten van de Palestijnen. Zij komen te leven in een 'opgesloten wantoestand'. "Tienduizenden mensen raken door de muur verstoken van werkgelegenheid. Van de Palestijnse bevolking leeft 67 procent van minder dan twee dollar per dag. Bovendien heeft Israël ook plannen om aan de oostelijke zijde een muur neer te zetten. En dat terwijl de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties de bouw van de muur heeft veroordeeld.''

Israël moet volgens Duisenberg de bouw van de muur en nieuwe nederzettingen staken en oude nederzettingen ontruimen. In een petitie wordt de Nederlandse regering opgeroepen Israël te dwingen de muur af te breken.

Duisenberg noemt de Kristallnacht verschrikkelijk. Ze vindt niet dat deze actie vloekt met de herdenking van die nacht in 1938, toen op grote schaal joodse zaken werden geplunderd en joden werden mishandeld. In beide gevallen gaat het om 'groot onrecht'. "Deze actie en de herdenking van de Kristallnacht vullen elkaar aan. Ze zijn beide even erg.'' Gaat ze zelf naar de herdenking van de Kristallnacht? "Dat weet ik nog niet. Misschien heb ik het te druk.''

Duisenberg heeft in korte tijd bereikt waar het Palestina Komitee jaren over heeft gedaan, aldus Komitee-bestuurlid Kees Wagtendonk. "Namelijk de Nederlandse bevolking helpen na te denken over wat er met de Palestijnse bevolking gebeurt. Als prominente dame stak zij haar net uit. Dat deden wij al jaren, maar onze nek is minder lang.'' Ook Wagtendonk vindt dat het protest tegen de muur goed samengaat met de herdenking van de Kristallnacht. "In beide gevallen gaat het om protest tegen onderdrukking en discriminatie.''

Kampen

Bestrijding van antisemitisme is ook belangrijk voor de Palestijnen zelf, zegt Wagtendonk. "Het bestrijden moet hier gebeuren. Dat is in het belang van de Palestijnen. Israël is gesticht als vluchtheuvel voor joden die voor antisemitisme vluchtten. De joden stichtten Israël vanwege vervolging en discriminatie. Als de joden in rust in de wereld kunnen leven, komen minder joden naar Israël en worden minder Palestijnen verdreven. Buiten dat is iedere vorm van discriminatie en racisme hoe dan ook verwerpelijk.''

Hij roept via de microfoon op de herdenking van de Kristallnacht 'niet te boycotten' en zou voor volgend jaar graag een uitnodiging krijgen. Waarom vandaag niet gegaan? Het is tenslotte openbaar. "Ik denk dat ik hier nog moet opruimen.''

Markens van het Cijo vindt het ongepast om het lijden van de Palestijnen te vergelijken met de jodenvervolging, waarbij zes miljoen doden vielen. De bijeenkomst op het Leidseplein is eenzijdig. "Gretta legt alle schuld bij Israël. De zelfmoordterroristen worden niet eens genoemd.''

Markens vindt het vreselijk dat het hek nodig is en snapt dat de Palestijnen er last van hebben. "Ieder normaal mens denkend mens is tegen een barrière. Maar tot dusver heeft de Palestijnse autoriteit niets gedaan om de terreur vanuit de Westelijke Jordaanoever te stoppen. Als het terrorisme stopt, valt ook de muur.''

Onderwijl staat een vrouw bij de doorgang van de symbolische muur op het Leidse Plein. Ze wil erdoor om voor haar komkommers te zorgen. "Komkommers zijn net baby's. Die hebben veel verzorging nodig.'' "Kom morgen maar terug," zegt de soldaat.