Oorzaken van antisemitisme

Tweet about this on TwitterShare on FacebookShare on Google+Share on LinkedInDigg thisShare on RedditEmail this to someonePrint this pageDeel dit

Voor het antisemitisme worden vaak psychologische en sociologische verklaringen gezocht: antisemitisme is een vorm van haat tegen een minderheid, opgewekt door het feit dat die zich niet aan de meerderheid wil aanpassen, zwak is en een vreemde groep is. Antisemitisme steekt vaak de kop op  in tijden van crisis (misoogsten, epidemieën, oorlogen of de nasleep daarvan). Wat ook vaak terugkeert, is de neiging van antisemieten om hun geweten te sussen door de schuld ervan toe te schrijven aan de Joden zelf. Een speciale vorm daarvan is het zgn. ‘secundaire antisemitisme’, dat sinds de Tweede Wereldoorlog hardnekkig door door de nazi’s bezette landen waart.

Kerken
Een belangrijke oorzaak van de hardnekkigheid van het antisemitisme was de opstelling van het christendom en met name de Rooms-Katholieke Kerk, die eeuwenlang leerde dat Joden verantwoordelijk waren voor de dood van Jezus.
Pas in 1965 gaf het Tweede Vaticaans Concilie na langdurige beraadslagingen een compromisverklaring uit, die het antisemitisme veroordeelde en werd en verklaarde dat de hedendaagse joden niet verantwoordelijk kunnen worden gesteld voor de dood van Jezus.
Een officiële veroordeling van het antisemitisme volgde pas in 1993, toen het Vaticaan de staat Israël erkende. Over de rol van de Rooms-Katholieke Kerk daarin werd echter geen uitspraak gedaan.

Propaganda
Het antisemitisme is door de eeuwen heen gevoed door talrijke geschriften, o.a. van Johannes Chrysostomus, Luther (Von den Juden und ihren Lügen), Bossuet, Wagner, Hitler en Rosenberg.
Ook de Protocollen van de Wijzen van Sion, een antisemitische vervalsing over een Joodse samenzwering, hadden grote propagandistische invloed.
Ze waren onlangs in bewerkte vorm te zien in Egypte en andere Arabische landen, in de televisieserie Ruiter zonder paard. In Europa en Amerika, en ook op internet, vormen ze de basis voor allererlei samenzweringstheorieën over Joden.
Ook de literatuur, van Shakespeare, Dickens, Balzac tot Dostojevski, Gogol, Celine en Fassbinder, gaf vaak een karikaturaal beeld van Joden.