Volledige AOW-rechten voor oorlogsgetroffenen, ongeacht woonplaats

Jeruzalem Oude StadOfficieel erkende oorlogsgetroffenen krijgen per 2016 overal ter wereld dezelfde AOW-rechten als in Nederland, ook als zij in een land wonen waarmee Nederland geen sociale zekerheidsverdrag heeft.
In gebieden waarmee niet zo’n verdrag is, ontvangt een alleenstaande normaal de AOW voor gehuwden. Dat is maar maximaal 50% van het wettelijk minimumloon, in plaats van 70% zoals alleenstaanden in Nederland of landen waarmee Nederland een verdrag heeft.

 

Uitzondering voor oorlogsgetroffenen

Deze kwestie kwam aan de orde omdat de AOW-uitkering van alle alleenstaanden op de Westoever, in Oost-Jeruzalem en op de Golan – waarmee Nederland geen verdrag heeft – dreigde te worden gekort. Dat gaat dus bij wettig erkende oorlogsgetroffenen niet gebeuren.

Dit blijkt uit een brief van staatssecretaris Klijnsma (SZW) aan de Tweede Kamer “over de AOW-uitkering, inkomensondersteuning AOW en loonheffing in door Israël bezet gebied en specifieke maatregelen voor schrijnende gevallen”. (Download en lees de hele brief hier.) Dit is vooral te danken aan de vasthoudendheid waarmee CU en SGP deze kwestie aan de orde hebben gesteld in de Kamer.

Vanaf 1 januari 2016 krijgen erkende, alleenstaande oorlogsgetroffenen in niet-verdragslanden echter ook recht op de norm voor alleenstaanden. “Met dit besluit voert het kabinet een wens van de Tweede Kamer uit om een oplossing te bieden voor de overlevenden van de Holocaust die in door Israël bezet gebied (gaan) wonen“, schrijft het ministerie in een persbericht: “Reden is dat Nederland een ereschuld heeft bij deze specifieke groep AOW’ers.

Overgangsregeling

Bovendien blijven, zoals in mei van dit jaar aan de Tweede Kamer is gemeld, (alle) AOW-gerechtigden die op dit moment in de gebieden wonen ook in de toekomst recht houden op hun huidige AOW-uitkeringsbedrag. (Dat geldt alleen als hun situatie niet verandert.) Dit laatste is een overgangsregeling omdat, schrijft het ministerie, “is geconstateerd dat tot dusverre onvoldoende helder is geweest welke gevolgen wonen in door Israël bezet gebied heeft voor de hoogte van de AOW-uitkering.”

Wel gekort

Mensen die buiten de Groene Lijn (gaan) wonen en die vanaf 2016 een nieuwe AOW-uitkering krijgen, én die geen oorlogsgetroffene zijn, vallen buiten de overgangsregeling. Voor hen gelden vanaf 1 januari 2016 dezelfde rechten als voor AOW’ers in andere gebieden waar Nederland ook geen verdragsrelatie mee heeft. Zij krijgen dus, ook als zij alleenstaand zijn, een uitkering volgens de norm voor gehuwden (50% minimumloon) en niet die voor alleenstaanden (70%). Nederland heeft een verdrag met Israel, dus voor wie binnen de Groene Lijn woont verandert er helemaal niets.

Deze standaardregel geldt volgens het ministerie omdat in (alle) landen zonder verdragsovereenkomst niet te controleren is of de AOW-gerechtigde werkelijk alleenstaand is en niet samenwoont. Dit geldt voor iedereen die op of na 1 januari 2016 de AOW-gerechtigde leeftijd bereikt, verhuist naar de Westoever, Oost-Jeruzalem of de Golan, of van wie de huishoudsituatie verandert.