105 antisemitische meldingen tijdens Gaza-actie

Gaza demo Den HaagHet aantal antisemitische meldingen in 2014 was relatief ‘normaal’ tot 15 juni, toen drie Israelische tieners door Hamas werden ontvoerd. Dit was de directe aanleiding voor de Israelische operatie Protective Edge, die startte 7 juli. CIDI registreerde tijdens deze Israelische actie in de Gazastrook (15 juni tot 30 september 2014) in totaal 105 antisemitische meldingen. Vorig jaar registreerde CIDI 147 incidenten in een heel jaar.  In 3,5 maand tijd werden ruim 2/3 van het totale aantal meldingen in vorig jaar gedaan.

Mogelijke oorzaken
De piek in deze periode hangt samen met de Israelische actie in Gaza. Uit eerdere jaren blijkt een positief verband tussen langer durende Israelische acties en een toename van het aantal antisemitische incidenten. Dat wil niet zeggen dat Israelische acties de werkelijke oorzaak zouden zijn van meer antisemitische incidenten. Het is bijvoorbeeld mogelijk dat mensen die toch al vooroordelen hebben over Joden, zich pas tijdens een Israelische actie vrij voelen om die te uiten. Voor hen is zo’n actie het ‘excuus’, in hun ogen een rechtvaardiging, voor het uiten van antisemitisme. Ook mensen die al vaker antisemitische uitingen doen, vermomd als Israelkritiek, worden actiever in zo’n periode. En Israelkritiek kan tijdens Israelische acties eerder omslaan in antisemitisme.

Wat wordt geteld en wat niet
Bij ‘hatespeech’, dus mondelinge of schriftelijke uitingen tegen Joden, beslist de vraag of er echt iets beledigends wordt gezegd over Joden  of iets antisemitisch is. ‘Pure’ Israelkritiek, hoe rabiaat ook, valt daar niet onder zolang niet óók iets beledigends wordt gezegd over Joden of Israeli’s als bevolkingsgroep.

Geweld en Schelden
Opvallend zijn het aantal incidenten in de categorie ‘real  life’-uitingen. Dit betreffen fysieke, vaak onverwachte en soms gewelddadige confrontaties met onbekenden. Twee keer worden er incidenten gemeld met fysiek geweld, beide keren door een groep belagers tegen één individu.
In de Gazaperiode wordt 18 keer melding gedaan van mondeling schelden door onbekenden in directe confrontaties. Meestal gebeurt het op straat, waar de schelders kunnen wegrennen; soms is zo’n scheldpartij de inleiding tot geweld.

Mails en Tweets
Verreweg de meeste meldingen betreffen schriftelijke uitingen. Antisemitische uitingen worden het vaakst gedaan door middel van e-mail of tweets. (Uitingen op internet telt CIDI niet; dit doet het Meldpunt Discriminatie Internet.) Tijdens de Gazaperiode zijn 32 uitingen per mail en 24 tweets gemeld.

Gazaperiode ‘08
Om het aantal gemelde incidenten in perspectief te zetten, is dit vergeleken met het aantal incidenten tijdens de vorige Israelische actie in de Gazastrook, van 27 december 2008 – 23 januari 2009. In die periode zijn er 98 antisemitische meldingen geregistreerd. Dat waren er bijna evenveel als in het hele jaar 2008; in totaal waren er in heel 2008 108  incidenten gemeld. Klik hier voor de CIDI-monitor ‘08-‘09.
Tijdens deze vorige Gaza-actie (2008) zijn uitingen op Twitter niet meegeteld. Als, ter vergelijking, deze uitingen ook voor de Gaza-actie in 2014 buiten beschouwing worden gelaten,  dan blijkt het verschil tussen deze twee periodes volledig  te verklaren door het verschil in de categorie e-mails. In Gazaperiode’08 werden er 48 antisemitische uitingen per e-mail gemeld, 16 meer dan in de Gazaperiode’14. Het aantal rechtstreekse confrontaties door schelden op straat is echter in 2014 aanmerkelijk gestegen ten opzichte van de Gaza-actie in 2008. Er waren 16 scheldincidenten  in 2014, ten opzichte van  2 in 2008.

Monitor Antisemitische incidenten
CIDI publiceert sinds 1983 jaarlijks een overzicht van antisemitische incidenten in Nederland. Wij  doen niet aan zogenaamd ‘racial profiling’ en houden bewust geen informatie bij over daders, zoals etniciteit, afkomst of religie. Alle informatie die CIDI ontvangt, is afkomstig van de melder en is anekdotisch; er wordt niet gevraagd naar daderkenmerken.
Een analyse van de taal en inhoud van e-mails in 2008 liet zien dat de daders, voor zover vast te stellen, waarschijnlijk in veel gevallen autochtoon waren. Ook toen waren de daders van alle incidenten samen niet vaker allochtoon. Uit beschrijvingen van slachtoffers van scheld- en geweldsincidenten worden daders, zowel in 2009 als in 2014, vaker  beschreven als ‘lichtgekleurd’.

 

De Monitor Antisemitische incidenten 2014 met beschrijvingen van de incidenten, en incidenten per soort en invloedsfeer verschijnt in 2015.