Over Jeruzalem

Jeruzalem Oude StadDe naam Jeruzalem is volgens de traditie afgeleid van de twee Hebreeuwse woorden ‘ir'(stad) en ‘sjalom’ (vrede). Het is een heilige plaats waar alle mensen ongeacht hun geloof, etnische afkomst of politieke voorkeur in harmonie en tolerantie behoren te leven. In werkelijkheid is de stad van vrede omstreden.

Spring naar de chronologie onderaan deze pagina of bekijk kaarten waaruit de geschiedenis van de stad duidelijk wordt, of lees verder over de moderne tijd.

Al drieduizend jaar, sinds koning David er de hoofdstad van zijn Koninkrijk van maakte, is Jeruzalem het nationale en spirituele centrum van het Joodse volk. Wanneer de Joden er de daadwerkelijke zeggenschap over hadden, verklaarden ze Jeruzalem tot hun hoofdstad, laatstelijk in 1948. Voor islamieten is Jeruzalem, na Mekka en Media, de derde heilige plaats. Voor het christendom is de stad verbonden aan het leven en het sterven van Jezus Christus.

Tijdens de Zesdaags Oorlog in 1967 kreeg Israel geheel Jeruzalem in handen. Voordien, vanaf 1948, was de stad door een muur gescheiden in en oostelijk Jordaans deel en een westelijk, door Israel bestuurd gedeelte. De hereniging kwam tot stand nadat Jordaanse troepen de aanval op Israel hadden geopend.

Israel sloeg terug en op 7 juni kon de toenmalige Israelische minister van Defensie Mosje Dajan bij de Klaagmuur in het voormalig Jordaanse deel zeggen: “Wij zijn teruggekeerd naar het heiligste van onze heiligdommen om er nooit meer van te scheiden.” Vanaf dat moment heeft Jeruzalem een geweldige expansie doorgemaakt. Nieuwe joodse wijken werden gebouwd, Arabische huizen kregen betere sanitaire voorzieningen, de verwoeste joodse wijk in de Oude Stad werd herbouwd en er kwamen tal van groenvoorzieningen. Alle religies kregen toegang tot hun heilige plaatsen. Momenteel wonen op een oppervlakte van ca. 100 km2 een half miljoen mensen, van wie tweederde joods en eenderde Arabisch.

De internationale gemeenschap en in het bijzonder de Arabische landen hebben echter nimmer de Israelische annexatie van Oost-Jeruzalem in 1967 willen erkennen. Desalniettemin heeft Israel het rotsvaste voornemen de stad niet meer af te staan. Op 4 september 1995, precies twee maanden voor zijn gewelddadige dood, zei premier Rabin bij de plechtigheid voor het begin van de viering van 3000 jaar Jeruzalem nog: “Er is geen staat Israel zonder Jeruzalem en geen vrede zonder een verenigd Jeruzalem.” De meeste Israeli’s, ongeacht hun politieke kleur, en joden in de diaspora delen die visie.

Jeruzalem in kaart – 587 bce tot nu

Jeruzalem van David tot Ben Gurion

Bijbelse periode (1004 – 586 voor)
1004 voor – Koning David maakt Jeruzalem tot zijn hoofdstad.
954 voor – Koning Salomo begint met de bouw van de Eerste Tempel.
586 voor – De Babylonische koning Nebukadnezar neemt de stad in, verwoest de Tempel en voert de bewoners in ballingschap weg naar Babylon.

Perzische periode (539 – 332 voor)
538 voor – De Perziche koning Cyrus laat de ballingen terugkeren.

Griekse periode (320 – 63 voor)
313 voor – Ptolemaeus I, generaal onder Alexander de Grote, neemt Jeruzalem in.
164 voor – Juda de Maccabeeer bevrijdt Jeruzalem.

Romeinse periode (63 voor – 324)
20 voor – Koning Herodus bouwt de Tweede Tempel.
33 – Jezus wordt gekruisigd.
70 – De Tweede Tempel wordt door Titus verwoest.

Byzantijnse periode (324 – 638)
333 – Bouw van de Heilige Grafkerk en andere kerken door Constantijn en Helena.

Islamitische periode (638 – 1099)
638 – Jeruzalem geeft zich over aan kalief Omar.
692 – Abdel-Malik laat over de Offersteen van Abraham de Rotskoepelmoskee bouwen.

Kruisvaarderperiode (1099 – 1260)
1099 – Inname van Jeruzalem door Godfried van Bouillon.
1187 – Saladin verovert Jeruzalem en staat de joden toe terug te keren.

Mammelukse periode (1260 – 1516)
1260 – De uit Egypte afkomstige Mammelukken vallen Jeruzalem binnen en blijven tweeeneenhalve eeuw aan de macht.

Ottomaanse periode (1516 – 1917)
1535 – Soleiman de Prachtlievende herbouwt de muren van Jeruzalem.

Britse periode (1917 – 1948)
1917 – Generaal Allenby trekt Jeruzalem binnen.

Israelische periode (1948 – )
1948 – Onafhankelijkheidsoorlog. Oprichting van de Staat Israel door Ben Gurion die West-Jeruzalem tot hoofdstad uitroept.
1967 – Zesdaagse Oorlog. Jeruzalem wordt herenigd onder Israelisch bestuur.