Alzheimer op het spoor

alzheimersOnderzoekers van de Universiteit van Tel Aviv denken de oorzaak van Alzheimer en andere soorten van dementie op het spoor te zijn. Ondanks alle onderzoek naar deze ziektes, die grote aantallen mensen treffen, bestaat er nog steeds geen geneesmiddel tegen de aandoening. Het onderzoek van de Israelische wetenschappers concentreert zich op een proteïne in de hersenen, tomosyne, die mogelijk de sleutel vormt voor de ziekte. Bij Alzheimer zorgen storingen in het geheugen en de motoriek vaak voor een slechte of zelfs afgebroken communicatie tussen hersencellen, met vertragingen van geheugen en bewegingen tot gevolg.

Tomosyne is een belangrijke component in de communicatie tussen cellen. Een onderzoeksteam onder leiding van professor Uri Ashery van de Sagol School voor Neurowetenschappen constateerde Alzheimerachtige symptomen bij muizen waarvan de hersenen geïnjecteerd waren met tomosyne. Dit zou erop duiden dat de ziekte veroorzaakt wordt door een teveel aan dit proteïne. Maar het zal nog lang duren voordat deze theorie bevestigd is en de aandoeningen bij de bron kunnen worden aangepakt. Intussen zijn er wel veel middelen die de gevolgen kunnen vertragen.

Vertragend
Israel loopt voorop als het gaat om ziektes die grote aantallen mensen treffen, zoals kanker, astma, diabetes en neurologische ziekten als Alzheimer, de grootste veroorzaker van dementie. Een op de twintig 65-plussers worden door deze ziekte getroffen. In de VS stond Alzheimer in 2010 op de zesde plaats van de meest voorkomende doodsoorzaken. Ongeveer de helft van de patiënten – in Europa waren dat er zes miljoen – lijdt ook aan een depressie, en 40 procent vertoont Parkinsonachtige symptomen. Vorig jaar mei startte de Israelische firma Avraham Pharmaceuticals met het testen van Ladostigil, een ‘neurobeschermend’middel, ontwikkeld door professor Michael Chorev van de Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem, dat mogelijk depressies en angstgevoelens kan verlichten die samengaan met beginnende dementie en Alzheimer. Bij dieren vertraagt Ladostigil de voortgang aanzienlijk en brengt het zelfs enige verbetering. De tests die moeten aantonen of het ditzelfde effect heeft op mensen, zullen nog een jaar of twee duren.

Techniek
Minder ingrijpend dan medicatie zijn apparaten die gebieden in de hersenen stimuleren. Een paar van deze Israelische behandelingen worden al toegepast op mensen, met goed resultaat. Het eerste apparaat voor elektromagnetische stimulering dat is goedgekeurd voor de behandeling van lichte tot gemiddelde symptomen van Alzheimer bij mensen, is NeuroAd. De behandeling lijkt de voortgang van de ziekte te verminderen en brengt zelfs enig herstel van cognitieve vaardigheden. Het apparaat stimuleert gebieden van de hersenen die verantwoordelijk zijn voor het geheugen en het leren, waardoor die ontvankelijk worden voor gerichte co0gnitieve training die tegelijkertijd wordt toegepast. Bij klinische tests gaven een paar weken van deze behandeling betere meetbare resultaten dan medicatie.

EmindA, een bedrijf in Herzliya, ontwikkelde een apparaat voor de stimulering van hersendelen dat gericht is op stellen van diagnose, volgen en behandelen van Alzheimer en verwante ziektes. De patiënt zit 15 tot 30 minuten in een computer en voert vele malen dezelfde opdracht uit, terwijl het apparaat een driedimensionale  kaart maakt van de hersengebieden die daardoor worden gestimuleerd. Het apparaat kan ook patiënten identificeren die het meest gebaat zouden zijn bij nieuwe medicatie.

Kaneel en levertraan
Dit zijn maar een paar van de middelen die in Israel zijn ontwikkeld voor de behandeling van beginnende Alzheimer. de Universiteit van Tel Aviv werkt aan een vaccin dat het immuunsysteem van de patiënt aanzet tot het repareren van hersenbeschadigingen die kunnen leiden tot Alzheimer, en een ander vaccin stimuleert antilichamen. Israelishce universiteiten experimenteren ook met natuurlijke middelen: kaneelextract blijkt de gevolgen van vijf agressieve soorten Alzheimer te kunnen vertragen, ontdekte een doctoraalstudente aan de Universiteit van Tel Aviv. En voorstanders van een visrijk dieet kregen gelijk van neurobioloog Daniel Michaelson van diezelfde universiteit: een dieet dat rijk is aan omega-3 olie – te vinden in vette vissoorten – vermindert de schadelijke gevolgen van het gen APOE4, waarvan gemiddeld 15 procent van de wereldbevolking drager is. Advies: op naar de haringkar..