Arafat zegt af voor top in Beiroet

NOS Nieuws

De Palestijnse leider Arafat gaat niet naar de Arabische top in Beiroet. Dat heeft een Palestijnse minister laten weten. De Israelische premier Sharon had Arafat overigens eerder opnieuw verboden te gaan.

Sharon weigerde Arafat de terugkeer naar Ramallah te garanderen, omdat Arafat nog niet aan de Israelische voorwaarden zou hebben voldaan. De Israëlische regering wil eerst een staakt-het-vuren. Israel staat onder zware druk van onder meer de Amerikanen om Arafat te laten gaan.

Amerikaans vredesplan

Eerder vandaag ging Israël in principe akkoord met het compromis van de Amerikaanse onderhandelaar Zinni. Hij stelt voor dat de Palestijnen militanten oppakken en dat Israël bezet gebied afstaat. De Palestijnen willen eerst dat Zinni zijn compromis toelicht, omdat ze in het plan te veel Israëlische eisen terugzien. De voorstellen van Zinni moeten leiden tot de invoering van het Tenet-plan voor een duurzaam bestand tussen Israël en de Palestijnen.

Saudisch vredesplan

Ondanks de komst van vele Arabische regeringsleiders lijkt de top in Beiroet al mislukt voordat er ook maar een voorstel is gepresenteerd. Behalve Arafat zal namelijk ook een andere hoofdrolspeler ontbreken: de Egyptische president Mubarak. Hij liet weten geen heil meer te zien in de top en gaf Arafat ook het advies thuis te blijven.

Op de top wordt onder meer een Saudisch vredesplan voor het Midden-Oosten besproken. Het Saudische plan houdt in dat Israël de gebieden die het in 1967 heeft veroverd, afstaat in ruil voor vrede met alle Arabische staten. Het gaat daarbij om de Westelijke Jordaanoever, Oost-Jeruzalem, de Gazastrook, de Golanhoogten en een klein stukje Libanon.

Volgens zegslieden in Beiroet handhaaft de top straks de eis dat in principe alle Palestijnse vluchtelingen moeten kunnen terugkeren op basis van VN-resolutie 194 (december 1948). Wie terug wil moet dat kunnen, anders dienen schadevergoedingen te worden uitgekeerd.

Land voor vrede
De Arabische ministers van Buitenlandse Zaken bereiden de teksten voor die de staatshoofden of hun plaatsvervangers de komende dagen in het herrezen Phoenica Inter-Continental hotel in Beiroet moeten onderschrijven. Saudi-Arabië, Egypte en Jordanië houden in hun formuleringen graag een slag om de arm. Dan kan met de Israëliërs worden gepraat over praktische aanpassingen van het beginsel ‘land voor vrede’.

Syrië en Libanon zijn minder inschikkelijk, zij willen dat de tekst aangeeft dat alle circa 3,7 miljoen Palestijnse vluchtelingen in principe terug moeten kunnen keren. Libië heeft een eigen vredesplan, dat draait om een staat die ‘Israstina’ zou moeten gaan heten, waar alle ongewapende joodse en Arabische bewoners vreedzaam samenleven.

Irak

Een van de andere hoofdpunten op de agenda van de top is Irak. De VS zinspeelt op militaire acties tegen dat land, maar de Arabieren wijzen dat af. Ze verwijten de VS dat die hun strijd tegen het terrorisme misbruikt door een Arabisch land te bedreigen of aan te vallen.

EU-voorzitter Aznar

Namens de Europese Unie gaat de de Spaanse premier Aznar, die momenteel voorzitter is van de Europese Unie, naar de topconferentie van de Arabische Liga. Hij is morgen bij de openingsceremonie in de Libanese hoofdstad Beiroet.

Aznar hoopt met een aantal Arabische leiders te kunnen overleggen, onder wie de Palestijnse leider Arafat. Het is de eerste keer dat een leider van de EU door de Arabische Liga is uitgenodigd om een topconferentie bij te wonen. Ook VN-chef Kofi Annan komt naar de top. President Mubarak van Egypte zal de top niet bijwonen. Hij heeft "verplichtingen in eigen land", aldus Cairo.