Bijeenkomst over Palestijnse verkiezingen in Cairo

Afgelopen week kwamen de verschillende partijen die meedoen aan de komende Palestijnse verkiezingen bijeen in Cairo, 14 in totaal, om afspraken over de verkiezingen te maken. President Mahmoud Abbas van de Palestijnse Autoriteit (PA) gaat het zestiende jaar in van een vierjarige ambtstermijn, nadat alle aangekondigde verkiezingen sinds zijn aantreden in 2005 uiteindelijk geen doorgang vonden.

Abbas zette in januari een plan uiteen voor Palestijnse verkiezingen in drie stappen: op 22 mei parlementsverkiezingen, 31 juli presidentsverkiezingen, en op 31 augustus verkiezingen voor de PLO, de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie, het orgaan dat alle Palestijnen ter wereld wil vertegenwoordigen. De laatste presidentsverkiezingen vonden plaats in januari 2005; de laatste verkiezingen voor het Palestijnse parlement vonden plaats in 2006. Toen was Hamas  (dan geen lid is van de PLO) de grote winnaar, wat leidde tot een bloedige burgeroorlog die resulteerde in een uittocht van Fatahleden uit Gaza en een breuk tussen Hamas en de PA, tussen Gaza en de Westelijke Jordaanoever. Een breuk die tot de dag van vandaag een feit is, ondanks meerdere verzoeningspogingen.

Daarom zijn afgelopen week de verschillende partijen – 14 in totaal – in Cairo bijeengekomen om afspraken over de verkiezingen te maken. Dat moest onder het toeziende oog van de Egyptenaren omdat de PA en Hamas nog steeds niet door een deur kunnen. De terreurorganisatie Islamitische Jihad is een van de partijen die niet is uitgenodigd voor het overleg in Cairo, wat tot woedende reacties leidde. Inmiddels hebben ze ook verklaard geen deel te willen nemen aan de verkiezingen omdat ze tegen het belangrijkste uitgangspunt zijn: erkenning en omarming van de Osloakkoorden.

Van eerdere pogingen om Palestijnse verkiezingen uit te schrijven kwam niets terecht. De hoop is dat het deze keer wel zal lukken, en vooral dat de verkiezingen niet alleen in de gebieden onder bewind van de PA zullen plaatsvinden, maar ook in Gaza, dat formeel onder beheer van de PA staat, maar waar sinds 2007 terreurorganisatie Hamas de scepter zwaait, en in Oost-Jeruzalem. Daarom is niet iedereen er zeker van dat de verkiezingen ook plaats zullen vinden, maar er zijn wel meerdere tekens van serieuzere pogingen.

In dit kort filmpje vat Hamas-kopstuk Razi Hammed de problemen samen:

 

“Zowel in 2013 als in 2017 hebben we een overeenkomst ondertekend,” vertelt Hammed. “Het probleem begon na de verkiezingen. Ons grote probleem is niet overeenkomsten maken maar die nakomen. Er zijn problemen die in 15 jaar afzondering zich opstapelden. Administratieve problemen, afstemming tussen instituties, de wetten. De aanwezigheid van andere facties in de Gazastrook. Er zijn verschillen tussen de plannen van Hamas en Fatah. Abu Mazen [Abbas] zal teruggaan naar politieke onderhandelingen voor een tweestaten-oplossing, terwijl Hamas tegen een tweestatenpoplossing en tegen veiligheidscoördinatie is.”

De belangrijkste afspraken die deze week in Cairo zijn gemaakt waren de aanstelling van een speciaal gerechtshof om toezicht te houden op de verkiezingen en om oordeel te vellen bij geschillen over vermeende verkiezingsfraude, en dat de veiligheidstroepen van de PA of van Hamas geen enkele rol mogen spelen. Ook is afgesproken dat alle politieke gevangenen (door PA of Hamas) zullen worden vrijgelaten.

De partijen zullen weer bijeenkomen in maart. Een kiescommissie is inmiddels aangesteld en is bezig met inventarisatie en inschrijving van stemgerechtigden. Deze kiezersregistratie is een ingewikkelde onderneming. De zoektocht naar kandidaten, of juist niet, is in volle gang. Twee serieuze kandidaten voor het presidentschap zijn de zeer populaire Marwan Barghouti, die in de Israelische gevangenis zit voor zijn
betrokkenheid bij dodelijke terreuractiviteit, en Mahmoud Dahlan, in ballingschap in de Verenigde Arabische Emiraten. Gisteren kreeg Barghouti – met bijzondere toestemming van Israel – bezoek van een gezant van president Abbas: 

 

In Dubai zit de in de Gazastrook geboren Fatah-lid Mahmoud Dahlan, vertrouweling van Arafat en in ongenade geraakt bij Abbas na kritiek over de corruptie van Abbas en zijn zoons. Hij wordt beschouwd als adviseur en beschermeling van Mohammad bin Zayed, kroonprins van de VAE, die hem hielp aan contacten met meerdere leiders in de regio. Hamas liet onlangs weten niet met een eigen presidentskandidaat te komen.