CIDI-commentaar: Ethiek

UN_Members_Flags2Er is iets zwaar mis met de wereld. Een bewijs: in Trouw stellen Willem Aldershoff, ‘adviseur EU-beleid Israel/Palestina’, en ‘deskundige’ in Europees recht Michel Waelbroeck, open en bloot het bestaansrecht van Israel als staat voor het Joodse volk ter discussie. Ze gaan daarmee voorbij aan het zelfbeschikkingsrecht waar ook het Joodse volk recht op heeft.

Nederlandse bedrijven als Vitens en PGGM zien het ineens als hun ethische plicht om, na overleg met ons ministerie van Buitenlandse Zaken, activiteiten in Israel te staken. Ze schermen met begrippen als ‘maatschappelijk verantwoord ondernemen’ en ‘ethisch entrepreneurschap’.
Wijs mij een andere plek op de wereld aan waar de koopman zo principieel aan de kant wordt gezet ten faveure van de dominee. “Roomser dan de paus” noemde ik dat in een bijeenkomst met PGGM waar een brede, eendrachtige Joodse vertegenwoordiging haar grieven uitte over PGGM’s terugtrekking uit vijf Israelische banken.

De pijlen die op de Joodse staat worden afgevuurd, herinneren aan de woorden van een niet-Israelische diplomaat in Israel: “This is not about facts anymore, this is about image.”
Dat is een feit. Het hele conflict tussen de Israeli’s en de Palestijnen gaat niet meer om feiten, het gaat om zwartepieten en zwarte schapen. Simpele groepsdynamica, waarover we eigenlijk op de kleuterschool al les zouden moeten krijgen. Ik ga hier niet opnieuw herhalen dat er veel mis is in Israel, want wij die het land vaak bezoeken kunnen dat met eigen ogen zien. En ja, op de Westbank is het vaak geen pretje, simpelweg omdat dit stukje wereld in 1967 werd veroverd door een land dat in zijn bestaansrecht werd bedreigd en ‘toevallig’ een oorlog won. Dat daarvoor een oplossing gezocht moet worden is duidelijk. Maar de wereld gaat anno 2014 met zevenmijlslaarzen voorbij aan het feit dat je als homoseksueel of als vrouw beter in Israel kan leven dan in zelfs een groot aantal Europese landen. En dat geldt ook voor Israels etnische minderheden, die stemrecht hebben, kunnen studeren en het net als Joodse Israeli’s met hard werken ver kunnen schoppen. De kwaliteit van leven op de Westbank is koninklijk in vergelijking met vele andere landen, de gemiddelde levensverwachting: 74 jaar, hoger dan in Europees Bulgarije.

Maar Israel vergelijken met landen waar het veel slechter gaat met mensenrechten, economie of discriminatie, is uit den boze. Dan wordt je een jijbak verweten. Dat kun je één keer zeggen, misschien twee keer, maar daarna moet toch de waanzin van deze dubbele moraal worden ingezien. Ik noem dat selectieve oogkleppen.

Israel werd vorig jaar zo’n twintig keer veroordeeld door de VN, alle andere landen in de wereld samen vier keer. Nee, laten we het niet hebben over de onmenselijke behandeling van Sinti en Roma in de EU, over het rücksichtsloze landjepik van China in Tibet, laat staan over het dramatische lot van minderheden en vrouwen in de Arabische wereld. “Ach mevrouw,” zei een gesprekspartner tijdens het onderhoud met PGGM – zich ‘zeer ethisch’ verschuilend achter scheve verhoudingen en onrecht – “ik weet, de VN is niet zaligmakend, maar het is het enige wat we hebben.”

Ethiek? Praat mij niet van ethiek, daar heeft dit al lang niets meer mee te maken.

E.V.

 

Foto: Bij het hoofdkwartier van de VN hangen de vlaggen van lidstaten op objectieve, alfabetische volgorde. Bij VN-veroordelingen is die objectiviteit ver te zoeken. (Wikimedia Commons)