Commentaar: Obama en Netanyahu

Netanyahu werd afgelopen maart nog koel ontvangen in het Witte Huis, maar aan het koele ontvangst lijkt afgelopen week een einde te zijn gekomen. In de Israel Nieuwsbrief gaat CIDI-directeur Ronny Naftaniel dieper in op deze ommezwaai.

door Ronny Naftaniel

Er was een groot verschil tussen de koele wijze, waarop premier Netanyahu afgelopen maart in het Witte Huis ontvangen is en de warme onthaal, die de Israelische premier deze week ten deel veel. Vier maanden geleden werd het gesprek met president Obama gedomineerd door de Joodse nederzettingen en waren de tegenstellingen zo groot dat er niet eens een gezamenlijke fotosessie werd gehouden. Ditmaal lunchten beide regeringsleiders ontspannen samen en was er uitgebreid de mogelijkheid plaatjes te schieten. Op de gemeenschappelijke persconferentie zei president Obama: “dat de band tussen de VS en Israel onverbrekelijk is”. “De VS zullen nooit iets van Israel verlangen dat tegen de veiligheid van Israel in gaat”. Die woorden klinken als muziek in de oren.

De vraag is waardoor die ommezwaai van Obama is veroorzaakt. Mogelijk speelt het moratorium van 10 maanden op het bouwen van nieuwe huizen in de Joodse nederzettingen, dat behoorlijk door de Israelische regering nageleefd wordt, een rol. Mogelijk komt het ook door de versoepeling van de blokkade in Gaza. De VS hebben hierop aangedrongen na het bloedige incident vorige maand met de vloot van schepen voor Gaza. Maar waarschijnlijk is dit niet. Amerikaanse analisten wijzen erop dat het voor Obama politiek noodzakelijk was zijn standpunt bij te stellen. Binnen de Democratische Partij klonk steeds meer gemor over Obama’s kritiek op Israel, waardoor hij bij belangrijke stemmingen zijn meerderheid kon kwijtraken. Bovendien zijn er in november verkiezingen voor het Congres en heeft de president daarbij de stemmen van de pro-Israel kiezers hard nodig.

De nieuwe liefdesrelatie tussen Israel en de VS mag dan gebaseerd zijn op de sympathie die bij de Amerikanen voor Israel bestaat, het is zeker geen argument voor Israel rustig achterover te leunen. In september loopt het Israelisch moratorium voor de nederzettingen af. Het zou van grote overmoed getuigen als de Israelische regering de bouw van huizen in de nederzettingen zou hervatten. Zo’n besluit zal tot grote internationale irritatie leiden en brengt de onderhandelingen met de Palestijnse Autoriteit (of die nu direct of indirect zijn) zeker tot stilstand. Maar dat is niet eens het ergste. Nog meer Joodse inwoners in de Westelijke Jordaanoever zorgen ervoor dat een situatie bereikt wordt waarvan geen weg terug meer is. Het wordt dan nog vrijwel onmogelijk de Westoever af te scheiden en tot een twee staten oplossing te komen. Voor Israels eigen toekomst als Joodse en democratische staat, is het essentieel dat het moratorium onverkort gehandhaafd blijft.