Coronaviruswet aangenomen die toezicht door Knesset beperkt

IN ISRAEL / Door: ELKAN VAN DER RAAF / 23 jul 2020 CORONAVIRUS KNESSET

De Knesset, het Israëlische parlement, heeft deze week de ‘Grote coronaviruswet’ aangenomen. Momenteel bevindt Israël zich in een tweede golf van COVID-19 besmettingen. De nieuwe wet beperkt het toezicht door de Knesset op de maatregelen die het kabinet tegen corona neemt.

Voor de coronaviruswet stemden 48 Knessetleden voor en 35 tegen. Wanneer het kabinet het de bevolking maatregelen oplegt om de coronapandemie in te dammen, heeft de Knesset met de nieuwe wet nog maar 24 uur de tijd om de beperkingen goed, dan wel af te keuren.

De deze week aangenomen wet bevat bovendien een clausule die het voor het de regering mogelijk maakt om het Israëlische parlement te negeren en maatregelen meteen te implementeren wanneer deze als “noodzakelijk” gezien worden. Knessetcomités kunnen dergelijke noodbeperkingen nog wel een week na, maar niet langer dan twee weken na kabinetsgoedkeuring terugdraaien. De coronaviruswet zet echter niet uiteen wanneer een maatregel als noodzakelijk gezien kan worden.

De coronaviruswet gaat op 10 augustus in. De wet is aangenomen nadat het coronaviruscomité in de Knesset een aantal door de regering genomen maatregelen heeft teruggedraaid. Zo blijven door ingrijpen van het comité onder andere restaurants en sportscholen toch open. Dierentuinen, toeristische attracties en musea hoeven tevens de deuren niet te sluiten, daar ze volgens het coronacomité bijdragen aan verspreiding van mensen in het land en daarmee de kans op drukte verkleinen.

Onder de nieuwe wet zal het coronaviruscomité niet langer de macht hebben om door het kabinet genomen maatregelen terug te draaien. In plaats daarvan wordt dit instrument verspreid over vier verschillende comités: het wet- en justitiecomité, het arbeids- en welvaartscomité, het onderwijscomité en het economiecomité.

Israël bevindt zich momenteel in een tweede golf van coronabesmettingen, die in ieder geval kwantitatief gezien ernstigere vormen aanneemt dan de eerste golf. Elke dag is sprake van meer dan duizend nieuwe door het ministerie van Volksgezondheid bevestigde infecties. Momenteel is sprake van meer dan driehonderd “ernstige” gevallen. Tot nu toe zijn 446 Israëli’s aan de gevolgen van COVID-19 overleden.

Na druk door coalitiepartij Blauw-Wit blijft het onder de nieuwe Coronaviruswet voor Israëli’s mogelijk om te demonstreren in het land, zij het met bepaalde restricties. Zo krijgt de politie de autoriteit om mensen uit virus-hotspots te verbieden deze gebieden te verlaten om deel te nemen aan demonstraties.

De laatste tijd groeit de onvrede in Israël over de aanpak van corona door de regering en wordt regelmatig gedemonstreerd. Vooral de straat voor de residentie van de premier is het toneel geworden van protest, waar het een aantal keren tot confrontaties tussen demonstranten en politie kwam. Sommige protestgroepen dat Netanyahu moet aftreden in verband met de corruptierechtszaken die tegen hem lopen.  

De premier heeft deze week professor Ronni Gamzu aangewezen als ‘coronavirus-tsaar’. Gamzu krijgt “alle autoriteit” om de coronauitbraak in te dammen, zo liet Netanyahu donderdag weten. “De regering zal besluiten nemen over lockdowns en restricties, we zullen beleid baseren in coördinatie met de aanbevelingen van Gamzu”. 

De Israëlische minister-president zegt dat zijn regering er alles aan doet om een lockdown te voorkomen, maar sluit niet een dergelijke maatregel niet uit. Gamzu lijkt hier terughoudender in: de ‘coronavirus-tsaar’ stelt dat het zijn taak is de pandemie te bestrijden en daarbij de economie en de maatschappij “zo min mogelijk schade” te berokkenen.