Corruptieschandaal bij Palestijnse VN-organisatie UNRWA

De top van de omstreden Palestijnse vluchtelingenorganisatie UNRWA maakt zich schuldig aan integriteitsschendingen en corruptie. Dat beweert een intern rapport van de ethische commissie van UNRWA. Een kleine kring binnen het management, waaronder secretaris-generaal Pierre Krähenbühl, zou onder meer betrokken zijn bij “machtsmisbruik voor persoonlijk gewin en het onderdrukken van afwijkende meningen”.

Ook zou Krähenbühl zijn positie gebruiken om excessief te reizen met zijn adviseur, met wie hij “meer dan een professionele relatie” heeft. Het vertrouwelijke onderzoek kwam maandag naar buiten via Al Jazeera. De commissie roept de VN op om het onmiddellijke ontslag van de UNRWA-top in overweging te nemen.

‘Intimidatie en uitsluiting’
De cirkel rondom de secretaris-generaal zou sinds 2015, een jaar na het aantreden van Krähenbühl, de macht binnen UNRWA steeds verder hebben gecentraliseerd. Deze ontwikkeling zorgde voor een werkcultuur van “laag normbesef, angst voor represailles, wantrouwen, geheimhouding, pesterijen, intimidatie en uitsluiting”. Dit leidde tot een exodus van medewerkers, aldus het rapport. Ondertussen probeerde Sandra Mitchell, plaatsvervangend commissaris-generaal, in weerwil van VN-protocollen een hogere functie bij de organisatie te regelen voor haar echtgenoot. Robert Langridge werd aangesteld als adjunct-directeur van UNRWA’s kantoor in Jordanië.

Ook zou Krähenbühl maandenlang op reis zijn geweest naar Golfstaten en zo zijn rol als secretaris-generaal hebben verwaarloosd. Op veel van deze reizen werd hij vergezeld door zijn adviseur Maria Mohammadi. Krähenbühl gebruikte zijn positie om een ontheffing voor Mohammadi te bemachtigen, zodat zijn adviseur ook businessclass kon vliegen. Volgens het interne onderzoek zouden de twee “meer dan een professionele relatie” hebben. Tijdens zijn structurele afwezigheid claimde Krähenbühl naar verluidt een verblijfsvergoeding voor 28 of 29 dagen per maand.

Ontslag
De ethische commissie van UNRWA verbindt stevige conclusies aan de eigen bevindingen: het gedrag van het management zou een “enorm risico” vormen voor de reputatie van de VN en António Guterres, secretaris-generaal van de Verenigde Naties, zou hun ontslag in overweging moeten nemen. De betrokken personen zelf peinzen er overigens niet over om op te stappen: zo laat Mohammadi aan Al Jazeera weten dat de beschuldigingen aan haar adres “vals” zijn. Krähenbühl zegt in een verklaring alle aantijgingen te verwerpen.

Het onthutsende rapport werd al in december verstrekt aan António Guterres. Het Bureau voor Intern Toezicht (OIOS) heeft een onderzoek geopend, zo bevestigde een woordvoerder woensdag tegenover Al Jazeera. De secretaris-generaal geeft lopende het onderzoek geen inhoudelijke reactie, maar laat weten kordaat te zullen optreden. De bron van Al Jazeera lekte het rapport juist uit vrees dat de VN te nonchalant om zou gaan met de malversaties.

‘Acuut financieringsprobleem’
Met name de beschuldiging dat Krähenbühl VN-gelden zou hebben misbruikt voor lange reizen met zijn adviseur is opmerkelijk. Vorig jaar besloot de Amerikaanse president Trump om zijn steun voor UNRWA stop te zetten. De organisatie klaagde toen steen en been dat deze beslissing voor financiële moeilijkheden zou zorgen. Dit valt moeilijk te rijmen met de vermeende luxe reizen van de topman en zijn adviseur.

Om een “acuut financieringsprobleem” te voorkomen maakte minister Kaag (Ontwikkelingssamenwerking) begin 2018 de Nederlandse bijdrage van 13 miljoen euro versneld over. In november ontving het VN-orgaan nog eens zes miljoen euro extra uit Nederland. Dit kwam bovenop de eerdere donatie, waarmee de totale Nederlandse bijdrage in 2018 op 19 miljoen euro uitkwam. Ook veel andere landen, evenals de Europese Unie, sprongen financieel bij.

Afbeelding: World Humanitarian Summit.