D66 pleit voor maatregelen tegen Israel om uitbreiding nederzettingen

D66 wil dat Nederland maatregelen neemt tegen Israel vanwege de aangekondigde bouw van nieuwe woningen in nederzettingen op de Westoever. Dat schrijft buitenlandwoordvoerder Sjoerd Sjoerdsma maandag in Kamervragen. Met name de aangekondigde bouw van circa 3.500 nieuwe woningen in het E1-gebied, tussen Jeruzalem en Ma’ale Adumim, stuit Sjoerdsma tegen de borst. Volgens de D66’er zou dit de “doodsteek voor de tweestatenoplossing” vormen.

Vorige week diende FvD-leider Thierry Baudet ook al Kamervragen in naar aanleiding van Israelische bouwplannen in Jeruzalem. Hij riep minister Blok (Buitenlandse Zaken) echter juist op om kritiek op Israels woningbouwbeleid voortaan achterwege te laten, omdat dit volgens hem niet in het Nederlands belang is.

Verkiezingsstunt

Kort voor de Israelische verkiezingen op 2 maart kondigde premier Netanyahu aan dat hij van plan is 3.426 huizen te bouwen in het E1-gebied tussen Israels hoofdstad en Ma’ale Adumim, een Israelische nederzetting op de Westelijke Jordaanoever. Volgens velen ging het om een verkiezingsstunt: de plannen werden reeds ontwikkeld in 1994 door de regering van Yitzhak Rabin, maar opeenvolgende kabinetten schoven de uitvoering ervan op de lange baan. In 2012 zei Netanyahu de bouw door te willen zetten, maar hij zag hier destijds na kritiek uit Europa en de Verenigde Staten wederom vanaf. Of het plan nu, 26 jaar later, alsnog werkelijkheid gaat worden is dus nog maar de vraag.

Sjoerdsma herinnert Blok er in zijn Kamervragen aan dat internationale druk in het verleden voorkwam dat Israel overging tot het uitbreiden van nederzettingen. Daarom wil het Kamerlid dat Nederland verder gaat dan alleen maar waarschuwen: er zouden ook sancties moeten volgen. “Bent u het ermee eens dat aan deze waarschuwing ook maatregelen gekoppeld zouden moeten worden?”, vraagt Sjoerdsma daarom. “Bent u bereid maatregelen aan te kondigen indien Israel deze plannen tot uitvoering brengt?”

Omstreden

E1 is een omstreden gebied: volgens critici van Israels nederzettingenbeleid maakt bouwen in het gebied, waar nu slechts een handjevol bedoeïenen woont, een levensvatbare Palestijnse staat onmogelijk. Alle Israelisch-Palestijnse onderhandelingen tot dusverre, evenals het vredesinitiatief van Genève uit 2003, gingen er echter vanuit dat Ma’ale Adumim in een vredesregeling aan Israel zal worden toegewezen. In ruil hiervoor zouden de Palestijnen Israelisch grondgebied toegewezen moeten krijgen. Juist daarom hebben verschillende Israelische regeringen al meer dan 20 jaar lang geprobeerd om in E1 te bouwen.

D66 schaart zich bij de critici. Volgens Sjoerd Sjoerdsma zou de realisatie van de plannen “de doodsteek zijn voor de tweestatenoplossing”. Hij wil weten of de minister deze opvatting deelt. Overigens staat de D66’er, die eerder als diplomaat werkte op de Nederlandse missie in de Palestijnse stad Ramallah, al langer bekend als een voorstander van diplomatieke druk. Reeds vorige zomer zei hij op Twitter dat het EU-beleid ten opzichte van Israel en de Palestijnen moet wijzigen, nadat de VS de tweestatenoplossing volgens hem “bij het grofvuil” zou hebben gezet. Trump’s erkenning dat Jeruzalem de hoofdstad van Israel is noemde hij in 2017 “een bom onder de tweestatenoplossing”. Het standpunt van D66 over de bouwplannen in E1 komt dan ook niet uit de lucht vallen.

Vredesplan

In de Kamervragen refereert Sjoerdsma ook nog aan het eind januari gepresenteerde politieke vredesplan van de Verenigde Staten. Hij wijst erop dat 50 voormalige Europese politici, waaronder oud-ministers Bert Koenders (PvdA) en Jozias van Aartsen (VVD), zich twee weken geleden kritisch uit hebben gelaten over Trump’s plannen. Sjoerdsma wil weten of Blok het met hen eens is dat het plan “eerder conflict verder aan zal wakkeren dan dat het vrede kan stimuleren”. Het Kamerlid vraagt welke stappen de Europese Unie kan nemen om dit te voorkomen.

Begin februari gaf minister Blok reeds aan zich te kunnen vinden in de reactie van EU-Hoge Vertegenwoordiger Josep Borrell op het Trump-plan. De Palestijnen zijn niet betrokken geweest bij het initiatief, en dat zij bezwaren hebben is volgens de minister daarom onvermijdelijk. De Palestijnen moeten echter hun bezwaren “niet alleen in de pers, maar aan tafel uiten”, aldus Blok. Hij zei toen al graag te willen zien dat de EU “zijn rol pakt”.

Afbeelding: WebsThatSell