De antisemitische complottheorieën van David Icke

De uitingen van Baudet hebben een nieuw dieptepunt bereikt met zijn recente opmerking dat we worden geregeerd door een “mondiaal complot van kwaadaardige reptielen”. Dit is een verwijzing naar de theorieën van ‘supercomplotdenker’ David Icke, van wie niet toevallig op dezelfde dag een toespraak werd aangekondigd.

Opvallend genoeg hebben veel media in hun berichtgeving niet of nauwelijks aandacht besteed aan de duidelijk antisemitische elementen in deze complottheorieën. Baudet en Icke zelf ontkennen tenslotte op Joden te doelen wanneer ze het hebben over ‘reptiliaanse wezens’. Maar moeten we dat geloven, of is het net zo’n leugen als Baudet’s bewering dat hij David Icke niet kent?

Antisemitisme is een vijandig denkbeeld over Joden. Vooral ideeën van vermeend Joodse almacht en samenzweringen zijn typerend voor antisemitisme. Een berucht voorbeeld zijn de Protocollen van de Wijzen van Zion, een boek dat Joodse samenzweringen zou bewijzen maar in feite gefabriceerd is. Antisemitisme wordt van generatie op generatie doorgegeven door een verzameling van historisch geconstrueerde symbolen die geassocieerd zijn geraakt met die ideeën van Joodse overheersingsdrang.

Het antisemitisme van vandaag kan putten uit een breed palet aan symbolen, met wortels tot in de Oudheid. De thema’s van rituele kindermoord, een samenzwerende kliek en onder-menselijke wezens (‘Untermenschen’) zijn allemaal voorbeelden van symbolen die antisemitische lading hebben gekregen. Het is belangrijk te beseffen dat dit proces zich nog steeds onder onze neus afspeelt. Zelfs de Holocaust heeft daar niets aan veranderd, behalve het feit dat Jodenhaat een taboe is geworden, en de bedenkers van symbolen alleen maar creatiever zijn geworden met het gebruik van codetaal en ‘hondenfluitjes’.

‘Reptiliaanse machthebbers’

Verschillende van die antisemitische ideeën komen uitgebreid terug in het werk van Icke. Hij verdeelt de wereld in gewone, goede mensen en kleine kliek van ‘reptiliaanse machthebbers’ zoals bijvoorbeeld Winston Churchill en Beatrix. Die zouden mensverachtend zijn en de goede mensen hun vrijheid ontnemen door middel van slinkse samenzweringen in onder meer de media en het bankwezen. De belangrijkste van de ‘reptilians’ zijn volgens Icke ‘Rothschild-Zionists’. Zij zouden de grote gebeurtenissen uit de wereldgeschiedenis hebben georkestreerd – van de Russische Revolutie tot WOII. (Icke vindt overigens dat Holocaustontkenning op scholen onderwezen moet worden). Vandaag de dag is Israël hun instrument om de goede mensheid onder de duim te houden. Volgens Icke is het een rijtje van ‘toevallig’ Joodse zakenmensen en politici die als kwaadaardige hagedis ontmaskerd moeten worden.

Icke kan bij hoog en laag ontkennen dat hij met een knipoog naar Joden verwijst, maar het zou naïef zijn om het daarbij te laten. Demagogen maken graag gebruik van een taal waarin verschillende groepen zichzelf herkennen. Naast simpelweg ‘wappies’ zijn al snel ook keiharde extremisten aangehaakt. Tekenend in het geval van Icke is de Britse neonazistische beweging Combat-18, waarvoor hij ooit een toespraak gaf. De neonazi’s schreven achteraf in hun nieuwsbrief: “Het was een goede speech. Hij begon te praten over een grote samenzwering door een groep bankiers, media-tycoons etc. Hij was steeds slim genoeg om niet te noemen wat al die mensen nou gemeen hebben. Salt beef sandwich, iemand?” (Pekelvlees staat in Engeland bekend als fastfood uit de Joodse cuisine).

De vraag of Icke en Baudet Joden in gedachten hebben wanneer zij over ‘reptiliaanse machthebbers’ spreken is dan ook niet relevant. Relevant is dat hun uitingen worden opgepikt en toegeëigend door racistische extremisten, en dat zij dat dondersgoed weten.  

Dreiging van complotdenken

Een krankzinnige complottheorie over mensenreptielen die ons zouden regeren, is al zorgwekkend genoeg. De overtuiging dat onze vrijheid slechts wordt gedwarsboomd door een kleine kliek van kwaadaardige beesten, rechtvaardigt actie tegen die beesten. Hoe meer complotdenkers gelijkgestemden tegenkomen, hoe sneller gewelddadige actie in zicht komt. De regels die ze daarvan moeten weerhouden zijn tenslotte toch maar een verbeelding om ze onder de duim te houden. De Capitoolbestorming van bijna twee jaar geleden is hier een duidelijk voorbeeld van.

Het antisemitische aspect van de complottheorieën betekent bovendien dat vroeg of laat minderheden zich aan het ontvangende eind van geweld en intimidatie zullen bevinden. Antisemitisme stopt nooit bij Joden. In 2018 schoot een terrorist elf mensen dood in een synagoge. Hij hield Joden verantwoordelijk voor een complot om de VS te laten overspoelen door niet-witte immigranten. In 2019 probeerde een terrorist in Halle een massaslaching aan te richten op gelovigen die in een synagoge bijeen waren gekomen voor Jom Kippoer. Hij kon de deur niet forceren, dus liep hij naar een dönerzaak, met de gedachte om daar moslims te kunnen vermoorden.

Van deze en talloze andere incidenten gaat een krachtige waarschuwing uit. Sinds de coronapandemie ontvangt CIDI steeds meer meldingen van mensen, Joden en niet-Joden, die zich zorgen maken over complotdenkers in hun persoonlijke omgeving. Het heeft nu al de proportie van een maatschappelijk probleem, maar zal verder doordringen tot het veiligheidsdomein als er niet meer bewustzijn komt. Daarom moet er nu al worden ingegrepen tegen de verspreiders van racistische complottheorieën in het belang van veiligheid en bescherming van de rechtstaat.