Dossier: Hezbollah

De Libanese terreurorganisatie Hezbollah is sinds haar oprichting in 1985 uitgegroeid tot een machtige speler in Libanon en de regio. De sjiitische beweging beschikt over een eigen leger en is een belangrijke bondgenoot van het Iraanse regime. 

Achtergrond

Ontstaansgeschiedenis van Hezbollah
Hezbollah (“Partij van Allah”) werd opgericht in 1985, tijdens de Libanese burgeroorlog. Israel had in 1982 een gedeelte van Zuid-Libanon veroverd dat daarvoor door de Palestijnse Bevrijdingsbeweging (PLO) was bezet. Iran, waar in 1979 sjiitische islamisten aan de macht waren gekomen, besloot de Israelische controle over Zuid-Libanon te bemoeilijken. De Iraanse Revolutionaire Garde bracht sjiitisch-religieuze ideologen en militanten samen en trainde hen. Hezbollah’s bestaan is dus direct gebaseerd op oppositie tegen Israel.

Na het einde van de Libanese burgeroorlog in 1990 bleef de situatie in het land precair. Vanwege de grote verschillen tussen de bevolkingsgroepen was en is Libanon nauwelijks bestuurbaar. Door Iran bewapende Hezbollah-militanten in het zuiden konden het machtsvacuüm opvullen en wonnen snel aan populariteit onder met name het sjiitische deel van de bevolking, ook omdat de staat het in sociaal opzicht liet afweten. Tegelijkertijd werd een guerrilla- en terreuroorlog tegen zowel internationale hulpverleners en vredestroepen als Israel gevoerd, die er in 2000 toe leidde dat Israel zich terugtrok uit de tot dan toe gecontroleerde veiligheidszone in Zuid-Libanon. Vanaf dat moment is Hezbollah alleen maar sterker geworden. Sinds 2005 heeft de partij bovendien deel uitgemaakt van iedere centrale Libanese regering. Hezbollah heeft in het opbouwen van haar wapenarsenaal geen tegenstand ondervonden van de Libanese regering of van VN-troepenmacht UNIFIL, sinds 1978 in Libanon gestationeerd om de veiligheid te bewaken. Met steun van Iran en Syrië heeft Hezbollah zich ontwikkeld tot een staat binnen een staat, die inmiddels het zuiden van Libanon, het noordoosten van Libanon en de zuidelijke buitenwijken van de hoofdstad Beiroet controleert. Hezbollah ontvangt volgens een schatting van het Amerikaanse ministerie van Financiën jaarlijks circa 700 miljoen dollar van Iran. 

Vijand van Israel
Waar de PLO Israel hoofdzakelijk vanuit een seculier en dus opportunistisch perspectief bestreed, doet Hezbollah dit op basis van volstrekt compromisloze islamitische uitgangspunten en is de organisatie in militair opzicht – mede vanwege de continue Iraanse steun – veel succesvoller gebleken dan de PLO. Als gevolg hiervan zag Israel zich genoodzaakt de bezetting van de veiligheidszone in Zuid-Libanon na 1982 nog achttien jaar voort te zetten. Vanwege de grote aantallen Israelische militaire slachtoffers leidde de druk van de publieke opinie echter tot de beëindiging hiervan.

Ondanks de Israelische terugtrekking in mei 2000 heeft Hezbollah de strijd voortgezet en gezworen die niet te zullen staken totdat de Joodse staat vernietigd is. Daarmee volgt de organisatie dezelfde ideologische lijn als hoofdsponsor Iran. Oppositie tegen het bestaan van Israel speelt een centrale rol in de Libanese politiek.

Hassan Nasrallah is sinds 1992 de leider van Hezbollah. Hij staat bekend om zijn virulente antisemitisme en stelde in augustus 2018 dat Hezbollah sterker dan ooit is en klaar voor een oorlog met Israel.

Bron afbeelding: Centre for Israel and Jewish Affairs (CIJA).