Dossier: Jeruzalem

Oude geschiedenis en religieuze significantie

Jeruzalem is al meer dan drieduizend jaar oud en daarmee een van de oudste nog bewoonde steden ter wereld. De stad is heilig voor joden, christenen en moslims en heeft in de loop van de geschiedenis veel verschillende machthebbers gekend – van de Joden, Assyriërs, Babyloniërs, Perzen, Grieken en Romeinen in de Oudheid tot aan de Ottomanen, Britten, Jordaniërs en opnieuw de Joden in de moderne tijd.

Van het jaar 516 voor onze jaartelling tot het jaar 70 in onze jaartelling konden Joden in de Tweede Tempel de eredienst uitvoeren. Die Tweede Tempel bevond zich op de Tempelberg in Jeruzalem. De Westmuur, in de volksmond soms Klaagmuur genoemd, is een restant van de muur van de tempel. In het jaar 70 werd de Tweede Tempel verwoest door de Romeinen in de Joods-Romeinse oorlog. Na het beleg van Jeruzalem en het verlies van de oorlog raakten Joden verspreid over de hele wereld. Het jodendom transformeerde zich tot het zogeheten rabbijnse jodendom: aangezien er geen centrale religieuze autoriteit meer was, kozen verschillende gemeenschappen hun eigen weg. Joden geloven dat de verlosser (messias) zal komen en dat er bij zijn komst een Derde Tempel op de Tempelberg zal worden gebouwd. Sinds de verdrijving van Joden uit Jeruzalem hebben zij altijd hun terugkeer naar Israël en Jeruzalem nagestreefd. Deze wens vormt een centraal onderdeel van het jodendom en van de Joodse gebeden die dagelijks worden uitgesproken.

Tegelijkertijd geloven christenen dat hun messias Jezus in Jeruzalem is gekruisigd, begraven en uit de dood herrezen – volgens orthodoxen en katholieken op de locatie waar zich nu de Heilig Grafkerk bevindt, op een steenworp afstand van de Tempelberg. Moslims geloven op hun beurt dat hun profeet Mohammed vanaf de Tempelberg, waarop zich nu de Al-Aqsamoskee en de Rotskoepel bevinden, op een paard naar de hemel is gevlogen.