Het lijkt voor premier Netanyahu een droomaanbod te zijn. Een nieuwe bouwstop van drie maanden in de nederzettingen en daarna nooit meer. Althans dat zou door minister Clinton tijdens het zeven uur durende onderhoud dat zij met premier Netanyahu twee weken geleden had, beloofd zijn. Bovendien mag Israel doorbouwen in het Oostelijk stadsdeel van Jeruzalem en krijgt het land een groot aantal hypermoderne straaljagers van de VS. Tot slot zouden de Amerikanen beloofd hebben een jaar lang alle voor Israel negatieve voorstellen in de VN Veiligheidsraad te blokkeren. Maar zoals gebruikelijk met dit soort voorstellen zit het venijn in de details.

door Ronny Naftaniel

Ten eerste heerst er onder de Likud politici, die hun steun aan de nieuwe bouwstop moeten geven, wantrouwen tegen het Amerikaanse aanbod. Zij eisen dat de VS alles op papier zet, zodat er geen verschillen kunnen ontstaan. Een woordvoerder van president Obama heeft dit aanvankelijk beloofd, maar na Arabische kritiek op de voorstellen, is het onduidelijk of er zo’n schriftelijk voorstel komt. Vervolgens is er behoorlijk veel onvrede over de belofte dat de VS zijn vetorecht zal gebruiken. Met deze belofte wil de VS een eventuele eenzijdige uitroeping van een eigen Palestijnse staat op de Westelijke Jordaanoever en Gazastrook tegengaan. President Abbas heeft hiermee verschillende malen gedreigd en hoewel er uiteindelijk een levensvatbare, onafhankelijk Palestijnse staat moet komen, kan dit slechts gebeuren in een vredesregeling en niet eenzijdig. De onvrede bestaat eruit dat de VS als een goede vriend van Israel zondermeer zijn vetorecht in de Veiligheidsraad moet hanteren als Israel politiek wordt aangevallen. Daar dient geen belofte van een bouwstop tegenover te staan.

Van Palestijnse kant is ronduit negatief op het VS plan gereageerd. Na een onderhoud dit weekend met president Mubarak verklaarde president Abbas dat de Palestijnen van Israel eisen dat ook alle bouw in Oost-Jeruzalem wordt stopgezet. Daarmee steken zij het mes in het hart van het Amerikaanse voorstel. Voor geen enkele Israelische regering, en voor het overgrote deel van de Israelische samenleving, zo bleek uit een recente opinie peiling, is een bouwstop in de Joodse wijken van Jeruzalem aanvaardbaar. Jeruzalem is al meer dan 150 jaar in meerderheid een Joodse stad en het Oostelijk stadsdeel is in de verschillende delingsvoorstellen nooit aan een Palestijnse staat toegewezen. Israel zal dus niet met bouwen in Oost-Jeruzalem stoppen. Als de Palestijnse Autoriteit deze eis niet laat varen, blijven we voortmodderen in de reeks mislukte vredesvoorstellen. Het ‘droomaanbod’ wordt dan de zoveelste illusie.