Elf Europese ambassadeurs waarschuwen Israël tegen annexatie

Elf Europese ambassadeurs – waaronder de Nederlandse – hebben Israël gewaarschuwd dat als het overgaat tot annexatie van delen van de Westelijke Jordaanoever, dit “ernstige gevolgen” zal hebben.

Het coalitieakkoord dat in de maak is voor een nieuwe Israëlische regering, bevat plannen voor annexatie van delen van de Westoever. Met kleinere partijen als Gesher, Yamina en de Arbeidspartij wordt nog onderhandeld -wat nog gevolgen voor de overeenkomst kan hebben. Na drie verkiezingsrondes lijkt er nu eindelijk een Israëlische regering te komen, nadat Benjamin Netanyahu (Likoed) en Benny Gantz (Blauw-Wit) tot elkaar zijn gekomen.

Naar aanleiding van de annexatieplannen, hebben de ambassadeurs van elf Europese landen in Israël donderdag een waarschuwing uitgedaan. De vertegenwoordigers van Nederland, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Frankrijk, Ierland, Italië, Spanje, Zweden, België, Denemarken en Finland deden dit tijdens een videovergadering met het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken. “We zijn zeer bezorgd over de clausule in de coalitieovereenkomst die de weg baant voor annexatie van delen van de Westoever. De annexatie van welk deel dan ook van de Westoever is een duidelijke schending van internationaal recht”, aldus de ambassadeurs. “Dergelijke eenzijdige stappen schaden de pogingen het vredesproces nieuw leven in te blazen en zal ernstige gevolgen hebben de regionale stabiliteit en voor Israëls aanzien in de internationale arena”.

De Westelijke Jordaanoever werd na de Israëlische onafhankelijkheidsoorlog van 1948 geannexeerd door Jordanië. Tijdens de Zesdaagse Oorlog in 1967 veroverde Israël de Westoever nadat Jordaanse artillerie de Joodse staat onder vuur nam. Onder de Oslo-akkoorden van 1993 getekend tussen Israël en de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie (PLO), is de Westoever verdeeld in drie verschillende gebieden – A, B en C. Zone A valt geheel onder de Palestijnse Autoriteit (PA). In zone B is de administratie in handen van de PA maar de veiligheid in handen van Israël. Zone C is geheel in Israëlische handen en valt onder de militaire wetgeving in Israël. De bedoeling was dat de Oslo-akkoorden een opmaat naar een permanente tweestatenoplossing zou zijn, maar latere onderhandelingen hebben niet tot een dergelijke overeenkomst geleid.

Een week voor de waarschuwing van de elf ambassadeurs, had EU-Hoge Vertegenwoordiger Josep Borrell al een soortgelijk statement uitgebracht. Bij de verklaring van Borrell zette het Israëlisch ministerie van Buitenlandse Zaken vraagtekens: een aantal EU-landen was naar verluidt tegen publicatie van het statement namens de Europese Unie, waarop de Hoge Vertegenwoordiger de verklaring vanuit zijn eigen kantoor – de Europese Dienst voor Extern Optreden – heeft uitgegeven.

Naar verluidt zouden de protesterende EU-lidstaten met name problemen hebben met de timing. De nieuwe Israëlische regering is nog geen feit, en de Europese landen die tegen het statement waren leek het geen goed idee om op een dergelijke negatieve manier van start te gaan met Gantz – een nieuwe speler op het politieke toneel in Israël én samen met Netanyahu rotatiepremier volgens het conceptregeringsakkoord. Hoe dan ook zei de Israëlische minister van Buitenlandse Zaken Yisrael Katz dankbaar te zijn voor Israëls “vrienden in Europa die tegen de aankondiging van Borrell zijn en de waarde van de betrekkingen met Israël erkennen”.

Nederland en de tien andere Europese landen staan echter duidelijk wel achter de woorden van Borrell. Dat de Nederlandse regering tegen annexatie van delen van de Westoever is, is overigens reeds bekend. De Nederlandse en Europese positie is, aldus minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok, “helder en onveranderd”. “Zoals vastgelegd in Raadsconclusies accepteren Nederland en de EU geen aanpassingen van de grenzen van 1967, inclusief Jeruzalem, anders dan wanneer door beide partijen in onderhandelingen overeengekomen. Het kabinet beschouwt het Israëlische nederzettingenbeleid als strijdig met internationaal recht. Voortzetting ervan en stappen in de context ervan genomen, ondermijnen de levensvatbaarheid van de twee statenoplossing en kansen op vrede.”