EU, Hamas en Hezbollah wonen Iraanse presidentsinauguratie bij

IN MIDDEN-OOSTEN / Door: JOSHUA FRIEDMANN / 6 aug 2021 EU IRAN NEDERLAND

Ondersecretaris Enrique Mora van de Europese Dienst voor Extern Optreden en Nederlands ambassadeur Jaap Werner woonden donderdag de inauguratie van Iraanse president Ebrahim Raisi bij. Zij mocht plaatsnemen tussen Hamasleider Ismail Haniyeh, Hezbollah-topman Naim Qasem en een gezant van Palestijnse Islamitische Jihad, evenals ambassadeurs van alle andere EU-landen met een vertegenwoordiging in Teheran. Naast de EU en verschillende terreurgroepen waren afgevaardigden van Afghanistan, Irak, Koeweit en Qatar aanwezig.

De aangekondigde aanwezigheid van de EU en Nederland bij de huldiging van Raisi leverde felle kritiek van CIDI op en Kamervragen van Derk Jan Eppink (JA21) en Raymond de Roon (PVV). De vragen van De Roon werden vrij summier beantwoord door buitenlandminister Sigrid Kaag (D66):

‘Antwoorden van de Minister van Buitenlandse Zaken op vragen van het
lid De Roon (PVV) over inhuldiging van Raisi als president van Iran.


Vraag 1
Kent u de oproep om geen EU vertegenwoordiger af te vaardigen naar de
inhuldiging op 5 augustus van massamoordenaar Raisi als president van Iran?

1)Antwoord
Ja.

Vraag 2
Wilt u kenbaar maken dat de EU zijn gezicht niet moet laten zien bij dat
evenement? Zo nee, waarom niet?

Antwoord
De Hoge Vertegenwoordiger van de Europese Dienst voor Extern Optreden (HV)
Josep Borrell heeft besloten zich te laten vertegenwoordigen bij de inauguratie van
de Iraanse president Ebrahim Raisi op 5 augustus a.s. Zijn plaatsvervangend
Secretaris-General Enrique Mora, die de nucleaire onderhandelingen namens de EU
met Iran leidt, is op verzoek van de HV afgereisd naar Teheran. De HV heeft
hiervoor geen toestemming nodig van EU-lidstaten en heeft hier ook niet om
gevraagd.

De EU is met name vertegenwoordigd bij deze inauguratie vanwege de
bemiddelende rol die de EU speelt bij het onderhandelingsproces tussen Iran en de
vijf permanente leden van de VN-Veiligheidsraad plus Duitsland om een weg terug
te vinden naar volledige implementatie van het nucleaire akkoord met Iran, het
Joint Comprehensive Plan of Action (JCPOA). Een dergelijke bemiddelende rol
betekent dat intensief contact met de Iraanse overheid noodzakelijk is. Het
overkoepelende doel van het voorkomen dat Iran een kernwapen ontwikkelt, is en
blijft van groot belang voor de Europese en Nederlandse veiligheid.

Vraag 3

Wilt u er voor zorgen dat de Nederlandse regering in het geheel niet
vertegenwoordigd zal zijn bij de inhuldiging van die onderdrukker? Zo nee, waarom
niet?

Antwoord

Net als alle in Iran vertegenwoordigde EU-landen zal Nederland bij de inauguratie
van de Iraanse president vertegenwoordigd worden door de ambassadeur.

1) https://www.jpost.com/israel-news/israel-eu-legitimizing-terror-by-sendingdiplomat-to-raisi-inauguration-675675/amp

De nieuwe president Raisi staat zelfs naar Iraanse begrippen bekend als een hardliner. Als rechter maakte hij deel uit van de ‘Doodstrafcommissie’ die bepaalde welke politieke gevangenen geëxecuteerd zouden worden, waardoor hij de bijnaam ‘slager van Teheran’ kreeg. Hij pleit onder meer voor een ‘verzetseconomie’, in tegenstelling tot voormalig president Hassan Rouhani, die beweerde meer open te staan voor internationale economische samenwerking. Raisi werd verkozen in verre van vrije verkiezingen, waarbij minder conservatieve kandidaten bij voorbaat uitgesloten werden van deelname door opperste leider ayatollah Ali Khamenei.

De aanwezigheid van vertegenwoordigers van de EU en Nederland wordt gezien als noodzakelijk om in gesprek te blijven in het land over een nieuwe deal aangaande het Iraanse atoomwapenprogramma. Iran beweert dat dit programma enkel vreedzame toepassingen heeft. Intussen produceert het land sterk verrijkt uranium, en heeft het volgens Israelisch defensieminister Benny Gantz slechts 10 weken nodig heeft om genoeg splijtstof te fabriceren voor een kernbom. Sancties tegen Iran werden tijdens de vorige Irandeal JCPOA door Europese landen versoepeld, alleen heeft Iran zich er nooit streng aan gehouden. Het Iraanse atoomprogramma raakte in een stroomversnelling toen de VS zich in 2018 uit JCPOA terugtrok.

Terwijl de Nederlandse ambassadeur en EU-ondersecretaris Enrique Mora in de zaal zaten met de nummer twee van Iraanse terreurproxy Hezbollah, werden raketten afgevuurd vanuit Libanon op Israel. Vandaag volgde een grotere barrage van minstens 16 raketten, ditmaal voor het eerst in lange tijd daadwerkelijk opgeëist door Hezbollah. Bij een Iraanse droneaanval op een schip nabij Iran vielen eerder deze week twee doden.

UPDATE: Naar aanleiding van de aanwezigheid van de Nederlandse ambassadeur in het gezelschap van voorgenoemde terreurgroepen heeft Derk Jan Eppink nog eens twintig Kamervragen ingediend bij minister Kaag.