EU eist Nederlandse wetgeving tegen Holocaustontkenning

IN NEDERLAND / Door: LUUK SMIT / 10 jun 2021 EU HOLOCAUSTONTKENNING

De Europese Commissie heeft vastgesteld dat Nederland in gebreke is als het gaat om wetgeving tegen racisme, discriminatie en Holocaustontkenning en -bagatellisering. De Commissie gaat nu trachten Nederland aan te sporen om dit te verbeteren.

Europese Commissie te Brussel (bron: Flickr / LIBER Europe)

De Commissie is van mening dat de Nederlandse wetgeving niet goed genoeg aansluit bij een eerder genomen EU-besluit uit 2008 omtrent de aanpak van discriminatie en Holocaustontkenning. Zo schrijft de Commissie: “De specifieke vormen van haatuitingen die in het kaderbesluit worden genoemd, namelijk het publiekelijk vergoelijken, ontkennen of verregaand bagatelliseren van internationale misdrijven en de Holocaust, zijn in het Nederlandse rechtsstelsel nog steeds niet strafbaar gesteld.” Litouwen en Griekenland werden ook op hun vingers getikt. Het ontkennen van de Holocaust is in Litouwen alleen strafbaar als daarbij de openbare orde bedreig wordt, en in Griekenland alleen als ermee wordt opgeroepen tot geweld.

De Commissie geeft Nederland nu twee maanden de tijd om dit punt te verbeteren, en dreigt anders verdere stappen te nemen. Dat zou eerst om een dringend advies gaan, en indien nodig kan de Staat voor het Europees Hof van Justitie gedaagd worden. In het ergste geval kan Nederland sancties opgelegd krijgen vanuit Brussel. Recentelijk sprak de EU zich ook ferm uit tegen antisemitisme, en riep Duitsland de EU op om meer tegen antisemitisme te doen.

De wetgeving in Nederland omtrent Holocaustontkenning

In Nederland valt het ontkennen, bagatelliseren of goedpraten van de Holocaust onder groepsbelediging. Educatief materiaal waarin de gaskamers worden ontkend vallen onder het verbod op discriminatie, wat is vastgelegd in het Verbeke-arrest van de Hoge Raad in 1995. Zowel het verbod op groepsbelediging als het verbod op discriminatie zijn vastgelegd in het Wetboek van Strafrecht, art. 137c en art. 137e.

In Duitsland is het verbod op Holocaustontkenning vastgelegd in artikel 130 van Strafgesetzbuch, onder de noemer ‘Volksverhetzung’. Daarnaast kan men ook veroordeeld worden naar aanleiding van artikel 189, genaamd ‘Verunglimpfung des Andenkens Verstorbener’. Oostenrijk kent vergelijkbare wetgeving als Duitsland. België kent tevens sinds 1995 een aparte wet waarin het ontkennen van de Holocaust strafbaar door is gesteld.

In tegenstelling tot Duitsland en België kent Nederland dus geen apart wetsartikel waarin Holocaustontkenning is verboden, maar wordt slechts uitgegaan van vaste rechtspraak. Dit komt rechtszekerheid niet ten goede, en stelt in de praktijk alleen de meest schokkende, publieke en expliciete Holocaustontkenning strafbaar. In een tijd waarin Holocaustbagatellisering een politieke stijlfiguur wordt, zou een expliciet wetsartikel tegen Holocaustontkenning duidelijker een grens trekken, en deze vorm van groepsbelediging en haatzaaien meer doelgericht ontmoedigen.