Symposium: De toekomst van Holocausteducatie, 75 jaar na de bevrijding

woensdag 20 november 2019

 

75 jaar na de bevrijding is Holocausteducatie nog steeds een heikel onderwerp. Waar de oorlog voor voorgaande generaties nog relatief vers in het (familie)geheugen lag, staat het voor komende generaties steeds verder weg. Bovendien zijn er steeds minder ooggetuigen van de Holocaust in leven. Veel docenten leggen in hun lessen over de Holocaust de koppeling naar actuele vraagstukken, bijvoorbeeld omtrent discriminatie. Maar gaat dat niet ten koste van een goed begrip van de historische complexiteit? Wat is de rol van de Holocaust in Burgerschapsonderwijs, dat steeds meer besproken wordt?

Speciaal voor docenten, beleidsmakers en andere geïnteresseerden worden deze en andere vragen uitgebreid behandeld op het symposium:

De toekomst van Holocausteducatie, 75 jaar na de bevrijding

 

Dienke Hondius
Geen warm welkom: Joodse onderduikers na de bevrijding

Max van Trommel en Hans Peeper
Panelgesprek over onderduik en het leven in concentratiekampen  

Jan Terlouw
‘Oorlogswinter’ anno 2019: levende herinnering of verre geschiedenis?

Marc van Berkel
Holocaustonderwijs als burgerschapsvorming: kansen en risico’s

 

Tijdens een extra lange pauze krijgen deelnemers de gelegenheid in gesprek te gaan met verschillende initiatiefnemers op het gebied van herinnering en burgerschap in het onderwijs, waaronder stichting Na de oorlog, de Anne Frank Stichting en het Joods Cultureel Kwartier.

Om een plaats te reserveren op het symposium kunt u zich aanmelden via cidi@cidi.nl of door te bellen naar 070-3646862. De kosten bedragen €10 per deelnemer, inclusief een warme hap in de pauze.

Datum en tijd: woensdag 20 november, 16:00 – 21:00 (inloop vanaf 15:30)

Locatie: De Lik, Wolvenplein 27, Utrecht

 

Over de sprekers:

Dienke Hondius (1960) is historicus en doceert aan de Vrije Universiteit. Ook werkt zij bij de Anne Frank Stichting. Hondius promoveerde in 1989 met het proefschrift Terugkeer: Antisemitisme in Nederland rond de bevrijding. Ze schreef ook daarna meerdere publicaties over de Holocaust en Holocausteducatie. Zo onderzocht zij de rol van ooggetuigen in onderwijs over de Tweede Wereldoorlog – een relevant vraagstuk nu steeds minder van hen in leven zijn. Op dit moment werkt zij aan een onderzoek over de ervaringen van onderduikers na de bevrijding van Nederland.

Max van Trommel (1932) is gastspreker bij het Landelijk Steunpunt Gastsprekers van Herinneringscentrum Kamp Westerbork. Hij groeide op in een niet-religieus Joods gezin, en werd pas door de anti-Joodse maatregelen van de nazi’s bewust van zijn Joodse identiteit. Tijdens de oorlog kreeg hij ondanks zijn jonge leeftijd als oudste zoon veel verantwoordelijkheden, totdat hij ging onderduiken. Het uiteenvallen van zijn familie door de oorlog (zijn grootouders worden vermoord in Sobibor en zijn vader vluchtte alleen naar Engeland) heeft de rest van zijn leven sterk beïnvloed. Max van Trommel vertelt zijn verhaal om leerlingen te laten zien welke invloed oorlog heeft op mensenlevens.

Hans Peeper (1939) is gastspreker bij het Landelijk Steunpunt Gastsprekers van Herinneringscentrum Kamp Westerbork. Als zoon van een Joods echtpaar in Amsterdam wordt hij op 3-jarige leeftijd met zijn ouders afgevoerd naar Kamp Westerbork, en daarvandaan naar Bergen-Belsen. Daar wordt hij van zijn moeder gescheiden, en ziet hij haar pas terug wanneer zij is overleden – hetgeen traumatisch zal blijven voor de rest van zijn leven. Hans en zijn vader overleven de oorlog, maar niet zonder er ernstige ziektes aan over te houden. De oorlog heeft een grote invloed op het verdere leven van Hans. Maar Hans wil geen oorlogsslachtoffer zijn. “Mijn vader zei altijd: niet achteromkijken, vooruit kijken!” Als gastspreker wil hij overbrengen dat een positieve instelling je door moeilijke momenten heen kan helpen.

Jan Terlouw (1931) is politicus, schrijver en wetenschapper. Tijdens de oorlog maakte hij de deportatie van een Joodse klasgenoot mee en waren Duitse legerofficieren in het ouderlijk huis ingekwartierd. Later vormden deze ervaringen de inspiratie voor Terlouws bekendste boek, Oorlogswinter. Generaties jongeren werden groot met de jeugdliteratuur van Jan Terlouw, waarin serieuze politieke en maatschappelijke thema’s aan de orde worden gesteld. Terlouw was ook jarenlang partijleider van D66 en vervulde meerdere politieke en bestuurlijke functies.

Marc van Berkel (1972) is docentenopleider en onderzoeker aan de Hogeschool Arnhem-Nijmegen. Hij promoveerde in 2017 op het onderwerp Holocausteducatie met zijn proefschrift Plotlines of Victimhood. The Holocaust in German and Dutch History Textbooks 1960-2010, omschreven als een must-read voor Nederlandse geschiedenisdocenten. Van Berkels onderzoek legde bloot dat Nederlandse geschiedenisschoolboeken ernstige hiaten kennen, zeker waar het gaat om gevoelige onderwerpen. Als docentenopleider publiceerde Van Berkel ook over de vraag of Holocausteducatie een gepast instrument is in het burgerschapsonderwijs: wanneer het vormende aspect van Holocaustonderwijs centraal staat, kan dit ten koste gaan van de historische kennisoverdracht.

 

Partners van dit project zijn de Claims Conference en VFonds in het kader van 75 jaar Vrijheid