Friese gemeentevlag zorgt voor ophef

IN NEDERLAND / Door: JOSHUA FRIEDMANN / 11 mrt 2021 FRIESLAND

De nieuwe gemeentevlag van de gemeente Noardeast-Fryslân is in opspraak gekomen, vanwege de grote gele zespuntige ster erop. Bij het ontwerp van de vlag is niemand van de gemeente iets opgevallen, zelfs de Hoge Raad van Adel niet, die de vlag heraldisch goedkeurde. Maar nu het ontwerp bekendgemaakt is, zien mensen er de beruchte Jodenster uit de Tweede Wereldoorlog in. De gemeente Noardeast-Fryslân heeft inmiddels aangegeven de vlag te zullen aanpassen.

Gemeentevlag Noardeast-Frysla

De nieuwe gemeentevlag van Noardeast-Fryslân roept ongelukkige historische associaties op.

De gemeente Noardeast-Fryslân ontstond in 2019 als samenvoeging van de gemeenten Dongeradeel, Ferwerderadeel en Kollumerland en Nieuwkruisland. Er werd een nieuwe gemeentevlag ontworpen, gebaseerd op het nieuwe wapen van Noardeast-Fryslân, op zijn beurt ontleend aan de wapens van de drie voormalige gemeenten. Daarbij vormt de zespuntige ster een verbindend thema, die in de kleur geel helaas ook gebruikt werd als kenteken om Joden in heel Europa mee te onderdrukken.

Het wapen van de nieuwe gemeente Noardeast-Fryslân, waarop de gemeentevlag gebaseerd werd.

Ongekende en ongewenste aandacht voor gemeentevlag

De eerste instantie die het ongepaste aan de nieuwe vlag signaleerde, was anti-discriminatiebureau Tûmba, bij wie de eerste klacht erover binnenkwam. Arnold Helmantel van Tûmba vond de keuze voor het ontwerp “onbegrijpelijk”.

De heer Van Gelder (naam op verzoek gewijzigd) reageerde eveneens met onbegrip: “Dat die vlag door zoveel bestuurslagen heen is geweest, zonder dat iemand de implicaties ervan zag, dat geloof je toch niet?”

Inmiddels is CIDI in gesprek geweest met burgemeester Johannes Kramer van de gemeente Noardeast-Fryslân, die direct contact opnam met CIDI, en met streekomroep RTV NOF. In gesprek met burgemeester Kramer en op het radioprogramma No yn Fryslân vanmiddag maakte CIDI duidelijk dat zo’n historisch pijnlijk symbool niet thuishoort op een Nederlandse gemeentevlag. “Wij willen niemand kwetsen met onze nieuwe vlag,” benadrukte de burgemeester. Hij heeft deze “vervelende kwestie” aangekaart bij de gemeenteraad, en inmiddels heeft Nordeast-Fryslân laten weten dat er een nieuwe vlag komt.

Het ontwerp werd vastgesteld en goedgekeurd in overleg tussen de gemeente en de Hoge Raad van Adel, het orgaan dat officiële wapens en vlaggen in Nederland goedkeurt en vaststelt. “Een ster heeft in de Nederlandse heraldiek zes punten. En een goudkleur op een wapen wordt op een vlag geel. Maar dat de vlag zo is gevallen, dat wilden wij natuurlijk niet,” verklaarde een medewerker.

Gouden ster is geen gele ster

Het mag benadrukt worden dat de meeste Joden geen groot probleem zien in een gouden ster op zichzelf, zoals te zien in het gemeentewapen. Er is zelfs een bekend Israelisch biermerk dat Goldstar heet. Maar een gele zespuntige ster is voor veel mensen nog steeds een pijnlijk symbool voor de Holocaust. Toen moesten Joden in heel bezet Europa een gele ster opspelden, om duidelijker herkend en onderdrukt te worden.

CIDI waardeert dat de gemeente en burgemeester van Noardeast-Fryslân zo snel werk maakten van de kwestie. Ook nam burgemeester Kramer persoonlijk contact op met de heer Van Gelder, die het telefoontje “sportief” vond, en de begripvolle omgang met de zaak zeer op prijs stelde. Alsnog is het opmerkelijk te noemen, dat de pijnlijke connotaties van het ontwerp pas na officiële goedkeuring van de vlag voor de gemeente en de Hoge Raad van Adel duidelijk werden.

De beruchte Jodenster uit de Tweede Wereldoorlog, waaraan veel mensen moesten denken.

Oud logo van Israelisch biermerk Goldstar