Gantz onderhandelt over vliegtuigen in VS

IN ISRAEL / Door: JOSHUA FRIEDMANN / 22 sep 2020

Israelisch defensieminister en ‘alternatieve premier’ Benny Gantz vertrok maandag naar de VS, om onder meer de aanschaf van nieuwe Amerikaanse militaire vliegtuigen voor de Israelische luchtmacht te bespreken met Amerikaans defensieminister John Esper. Nu er sprake van is dat de Verenigde Arabische Emiraten de F-35 Joint Strike Fighter van Washington zullen mogen kopen, streeft de Israelische legerleiding ernaar om Israel’s zogenaamde Kwalitatieve Militaire Overwicht in de regio te behouden.

Een Boeing KC-46 tankvliegtuig tankt een F-15 bij. Het nieuwe model luchttanker staat op Israel’s verlanglijst, evenals de F-15 EX. (Foto: Boeing)

Alarmbellen klonken voor Israelische defensieanalisten, toen duidelijk werd dat de VAE een deal heeft gesloten om de modernste straaljager ter wereld van Amerika te ontvangen, de F-35 Lightning II. Vermoedelijk met goedkeuring van Israelisch premier Netanyahu, die dit echter ontkent. Tot nu toe is Israel het enige land in het Midden-Oosten met de F-35, een multirole gevechtsvliegtuig met radar-ontduikende capaciteiten waarvan Israel momenteel zo’n 24 stuks bezit. De VAE heeft ook vliegtuigen voor elektronische oorlogsvoering besteld, de EA-18 Growler. Deze variant op de F-18 Hornet is uitgerust om om radar- en luchtafweersystemen te verstoren en uit te schakelen. De VAE zou daarmee een in de regio uniek wapen in handen hebben, dat verassingsaanvallen vanuit de lucht veel makkelijker maakt. Defensieminister Gantz en minister van Buitenlandse Zaken Gabi Ashkenazi (beiden Blauw-Wit) werden niet ingelicht over deze deal, aangezien premier Netanyahu hen ook onwetend wilde houden over de normalisatie met de VAE totdat deze in het nieuws kwam.

Wapenwedloop tussen nieuwe vrienden

Netanyahu heeft gezegd tegen de Emiratische aanschaf van de oorlogsvliegtuigen te zijn, hoewel volgens bronnen uit de VAE en de VS de Israelische premier van de straaljagerdeal afwist en heeft ingestemd. Amerikaans president Donald Trump heeft reeds aangegeven geen probleem te hebben met de export van de F-35 naar Abu Dhabi.

Het is dan ook geen toeval dat Gantz op een missie gestuurd is om nu voor Israel te shoppen naar nieuwe vliegtuigen. Het is Israelisch beleid om de best uitgeruste luchtmacht in de regio te behouden. Bovendien bestaat de vrees dat als Democraat Joe Biden Amerikaans president wordt, het politiek gezien moeilijker voor hem zal worden om al het nieuwste wapentuig aan Israel te leveren. 

Om Israel’s technologische voorsprong te behouden, zal Gantz vermoedelijk vragen om meer F-35s, evenals de F-15EX, de nieuwste versie van de F-15I Ra’am (‘donder’), een tweemotorige jachtbommenwerper gespecialiseerd voor grondaanvalmissies, met een sterk verbeterde actieradius, laadcapaciteit voor munitie en radarprofiel ten opzichte van de versie die Israel momenteel gebruikt.

Naar verwachting zal Israel ook verzoeken om vervroegde levering van KC-46 luchttankers. Deze tankvliegtuigen, gebaseerd op de Boeing 767, zouden de huidige Boeing 707 Re’em (‘oryx’) brandstoftankers van de Israelische luchtmacht vervangen. Sommige Re’ems in  actieve dienst zijn bijna zestig jaar oud, en in 2017 was de Israelische luchtmacht gedwongen een haast antieke 707 van de Braziliaanse luchtmacht te kopen voor reserveonderdelen. Israel had al voor zo’n €2 miljard acht KC-46 toestellen besteld, maar levering ervan staat momenteel pas over vier jaar gepland. Luchttankers maken het mogelijk voor straaljagers om bijvoorbeeld van Israel naar Iran te vliegen, en zijn essentieel voor moderne luchtoorlog.

Mogelijk zal Israel ook een partij V-22 Ospreys aanschaffen, een tactisch transportvliegtuig dat verticaal kan opstijgen als een helikopter, maar met de snelheid en actieradius van een vliegtuig met vaste vleugels. Het toestel wordt veel gebruikt door Amerikaanse speciale eenheden.

Gespeculeerd werd zelfs over de mogelijke aankoop door Israel van de F-22 Raptor, de meest geavanceerde luchtoverwichtjager ter wereld, maar deze behoudt de VS tot nu toe voor eigen gebruik, en is bovendien al uit productie. Het geeft wel aan dat de nieuwe straaljagers van de Emiraten de Israelische luchtmachttop zorgen baren, al is wel duidelijk dat de VAE ze veel eerder tegen Iran zou gebruiken dan tegen Israel.

Emiratische downgrade

Gantz vloog met een reguliere lijnvlucht naar de VS, maar wordt in afzondering gehouden van onbevoegd publiek gedurende zijn hele reis. Hij zal bij terugkeer in Israel slechts vijf dagen in quarantaine hoeven in plaats van 14, vanwege de extra voorzorgsmaatregelen die genomen werden. 

De defensieminister zal vermoedelijk ook bespreken hoe Israel de Emiratische F-35s kan verslaan, mocht dat nodig zijn. Er wordt over gesproken om de straaljagers bestemd voor de VAE expres minder bestendig tegen radardetectie te bouwen, dan wel om Israel nieuwe radarsystemen te verkopen die de stealth fighter kunnen detecteren.

Hoe dan ook zal de VAE hun partij vliegtuigen pas op zijn vroegst in 2025 ontvangen, aangezien er al meer dan duizend bestellingen uit 11 landen openstaan.

 

Amerikaanse mariniers springen uit een V-22 Osprey, een VTOL-transportvliegtuig waar Israel ook interesse in heeft. (US DoD)