Geest(elijke) uit de fles

Afgelopen week werd sjeik Jassin, de geestelijk leider van Hamas, geinterviewd door de Zweedse krant Svenska Dagbladet. Hij liet zich in felle bewoordingen uit over Israel en Jasser Arafat. Een twee-staten-oplossing vond hij maar niets. “Als Joodse staat moet Israel van de kaart verdwijnen,” sprak Jassin. En: “Als Israel zich terugtrekt van de gehele Westoever en Gazastrook, alle nederzettingen verlaat, alle gevangenen vrijlaat en zich niet met Palestijnse staatszaken bemoeit, kunnen we denken aan een tijdelijk bestand”. Arafat werd gehekeld voor het sluiten van de Oslo-akkoorden: “Als iemand een miljoen dollar van je steelt, moet je dan tevreden zijn als de dief aanbiedt honderd dollar terug te geven? Dat is Arafat wel, maar wij verlangen dat absoluut alles zal worden teruggegeven”.

door Ronny Naftaniel

Door Jassins vrijlating is er in het Midden-Oosterse schaakspel een gevaarlijk nieuw stuk op het bord gekomen. Een man die het niet alleen bij woorden laat, maar ook Palestijnen inspireert tot terroristisch gedrag. Dit effect bleek bij de manifestatie op de An-Najah Universiteit in Nabloes, waar 1000 Hamas-aanhangers de vrijlating van Jassin vierden. Enkele activisten hadden zich verkleed als zelfmoordcommando, met maskers op, de koran in de hand en een riem vol explosieven omgegespt. Onder bijval van hun medestudenten betuigden zij zo hun steun aan de radikale blinde sjeik.

Premier Netanjahoe heeft een geest uit de fles laten ontsnappen, na de blunder van de Mossad in Jordanië. Misschien heeft hij daarbij ergens in het achterhoofd gehad, dat een vrije Jassin de wereld duidelijk zou kunnen maken hoe compromisloos Israels vijanden zijn. Hoezeer Israel eerst aan zijn eigen veiligheid moet denken alvorens concessies te kunnen doen, die in de Oslo- akkoorden waren afgesproken. Maar dan heeft Netanjahoe zich vergist. Het Israelische publiek vindt Jassins vrijlating onbegrijpelijk en gevaarlijk. Oppositieleider en oud-generaal Barak spint er garen bij, zoals een recent opinieonderzoek aantoont. Niet Netanjahoe maar Barak wordt door bijna tweederde van de Israeli’s gezien als de man die Israel vrede en veiligheid kan brengen. Waar Netanjahoe zich vooral in vergist heeft, is de rol van Arafat. De Israelische premier heeft nooit veel respect getoond voor de Palestijnse leider, die publiekelijk getoond heeft wel in vrede met Israel te willen leven. Netanjahoe vindt Arafat onbetrouwbaar en laat dat bij herhaling blijken. Maar vergeleken met sjeik Jassin is Arafat het toonbeeld van een verlicht en vredelievend leider. Mochten de Israeli’s nog twijfels hebben gehad over Arafats bedoelingen, dan zijn ze er de laatste twee weken wel van doordrongen geraakt dat Arafat van twee kwaden de minste is.

Als dit ertoe bijdraagt dat de Israelische regering gedwongen wordt de onderhandelingen over Oslo met kracht op te pakken, zou het wel eens winst kunnen zijn in deze tijd dat meer Israeli’s geloven in een kans op oorlog dan in een kans op vrede.