‘Geheim overleg Syrië en Israël’

Syrië en Israël hebben de afgelopen jaren tijdens een serie geheime ontmoetingen afspraken gemaakt over een vredesovereenkomst. Dat schrijft de Israëlische krant Haaretz.

De krant baseert zich onder meer op een Amerikaan van de in Washington zetelende Stichting voor Vrede in het Midden-Oosten, die betrokken was bij het geheime overleg.

Israël en Syrië verkeren sinds 1948 formeel in staat van oorlog met elkaar. Het belangrijkste twistpunt is de Israëlische bezetting van de Golanhoogte. Israël veroverde dat Syrische bergplateau tijdens de Zesdaagse Oorlog in 1967. Damascus eist sindsdien teruggave van het gebied.

Er is officieel nooit sprake geweest van echte vredesonderhandelingen, maar nu blijkt dat delegaties van beide landen elkaar tussen september 2004 en juli 2006 acht keer in het geheim hebben ontmoet in Europa, meldt Haaretz.

De krant zegt niet waarom de onderhandelingen in juli ophielden. Mogelijk speelt de Israëlische inval in Libanon een rol. De onderhandelingen werden stopgezet vlak na het uitbreken van de 34-daagse oorlog.

Zes punten
Het resultaat van de gesprekken was een document dat niet is ondertekend, en dus geen enkele formele status draagt. Volgens dat document waren Israël en Syrië een zestal punten overeengekomen:

  • De twee landen zouden een principe-overeenkomst tekenen, en na het nakomen van alle voorwaarden, zou een vredesakkoord volgen;
  • Israël zou zich volgens de overeenkomst terugtrekken uit de Golanhoogte tot de grens van 4 juni 1967. Over het tijdspad voor die terugtrekking is geen overenstemming bereikt. Syrië eiste dat de terugtrekking in vijf jaar zou plaatsvinden. Israël vroeg om een periode van vijftien jaar;
  • In de bufferzone tussen Syrië en Israël zou een natuurpark komen voor zowel Israëli’s als Syriërs. Het park zou een belangrijk deel van de Golanhoogte omvatten. Israëli’s zouden vrij zijn om het park te betreden en hebben daar geen toestemming voor nodig;
  • Israël zou de controle houden over het gebruik van de waterwegen in het gebied: de Jordaan en het Kinneretmeer;
  • De grensregio zou deels worden gedemilitariseerd, waarbij Israël voor het restant militair overwicht zou houden.
  • Volgens de voorwaarden ging Syrië er ook mee akkoord om de steun aan Hezbollah en Hamas te beëindigen en zal Damascus zich distantiëren van Iran. President Ahmadinejad van Iran heeft eerder gezegd dat zijn land nog steeds aanstuurt op de vernietiging van Israël.

‘Ongefundeerd’ Volgens Haaretz waren de geheime onderhandelingen een initiatief van de Syrische president Assad. Een Syrische functionaris stelde dat het bericht “absoluut ongefundeerd” was.

David Baker, een woordvoerder van de Israëlische premier Olmert, stelde dat hij “niet op de hoogte was van dit soort ontmoetingen”. Dov Weisglas, een naaste medewerker van de ex-premier Sharon, zei dat de voormalige regeringsleider niets wist van onderhandelingen met Syrië.

Maar volgens een andere Israëlische regeringsbron, die anoniem wil blijven vanwege het geheime karakter van de ontmoetingen, vonden de gesprekken inderdaad plaats. Ze waren echter niet officieel goedgekeurd door de Israëlische regering.

Geheime contacten
In het verleden hebben Syrië en Israël al vaker geprobeerd via geheime kanalen in overleg te treden, maar altijd zonder succes. “Dit is weer een poging om zo’n kanaal te creëren. Maar gezien de posities van Syrië, Israël en de VS, betwijfel ik of dit ergens toe kan leiden”, zei Itamar Rabinovich, die zelf ooit namens Israël geheime contacten legde met de Syriërs.

“Dit soort gesprekken moeten per definitie geheim zijn. Op het moment dat zo’n geheim naar buiten komt, is het voorbij.”