Gemeenteraad Amsterdam stemt in met actieplan tegen antisemitisme

De Amsterdamse gemeenteraad stemt in met een initiatiefvoorstel tegen antisemitisme. Het zes-puntenplan voorziet samenwerking tussen gemeente, maatschappelijke organisaties en scholen om een brede aanpak tegen het groeiende probleem te verwezenlijken. CIDI juicht het plan toe, dat nodige invulling geeft aan toezeggingen van het Amsterdams Joods Akkoord.  

Het plan is een initiatief van fractieleden van de VVD, ChristenUnie, CDA en FvD in de gemeenteraad. De fracties van de PvdA, D66, GroenLinks en SP hebben het initiatief ook gesteund. In overleg met overige fracties zijn ze tot een actieplan met de volgende zes punten gekomen:

  1. Scholen worden geholpen in het gebruik van lespakketten over de Sjoa en Joodse geschiedenis, in het bijzonder die van Amsterdam. Het plan benadrukt het belang van onderwijs in de bestrijding van vooroordelen;
  2. Basisscholen worden aangemoedigd en ondersteund bij het bezoeken met leerlingen aan locaties met historische betrekking tot de Holocaust;
  3. De bereidheid om melding en- of aangifte te doen van incidenten moet omhoog. Om dit te verbeteren moet worden samengewerkt organisaties die hierin gespecialiseerd zijn;
  4. Het doen van aangifte bij de politie is een te omslachtig proces. De gemeente gaat in gesprek met het OM en de minister van Justitie en Veiligheid over het mogelijk digitaliseren van dit proces;
  5. De aard en omvang van discriminatie-incidenten in Amsterdam zal beter worden onderzocht;
  6. Voor bovenstaande moet kennis genomen worden van de uitkomsten van het Rondetafelgesprek Antisemitisme, georganiseerd in de Tweede Kamer in september 2018.

Met de stemming wordt het college van burgemeester en wethouders om bovenstaande in Amsterdam uit te voeren.

Bestrijding vooroordelen in het onderwijs

Het eerste voorstel, ondersteuning voor basisscholen in projecten over Joodse geschiedenis, is ongetwijfeld uitvoerbaar in Amsterdam. Met musea en herinneringscentra zoals het Anne Frank Huis, het Verzetsmuseum en de Hollandse Schouwburg, lijkt het “aanmoedigen en ondersteunen” van bezoeken hieraan een relatief simpele opgave. 

In sommige gevallen kan al op dit moment simpelweg beter gebruik worden gemaakt van reeds bestaande voorzieningen. Zo merken de initiatiefnemers terecht op dat veel docenten moeite hebben met het lesgeven over de Sjoa, vanwege een gebrek aan handvatten op de lerarenopleiding. Jaarlijks faciliteert CIDI daarom een seminar voor docenten van Nederlandse scholen, inclusief basisscholen, dat ze specifiek in dit onderwerp traint. 

In aanvulling hierop zal CIDI bovendien een seminar verzorgen voor docenten in het museum van Auschwitz-Birkenau in Polen. Dit is een van de projecten dat CIDI mag uitvoeren in het kader van de gemeentelijke Joodse erfpachttegoeden. Voor dit seminar komen docenten op Amsterdamse middelbare- en basisscholen in aanmerking, ongeacht de vakken waarin ze lesgeven. 

Meldingen en aangiftebereidheid

Het veiligheidsgevoel onder slachtoffers van antisemitische incidenten staat of valt bij het begrip van gezagsdragers in de omgeving: de politieagent, docent, burgemeester of het schoolhoofd. Op zijn beurt hangt dat begrip samen met de bereidheid om racistische en- of antisemitische incidenten aan te kaarten. Daarom denken de initiatiefnemers bijvoorbeeld aan een bewustwordingscampagne door het college in samenwerking met CIDI en het Meldpunt Discriminatie Regio Amsterdam.

Waar melden een eerste stap is, worden slachtoffers en getuigen in veel gevallen aangeraden ook aangifte te doen bij de politie. Tenslotte zijn veel discriminatoire uitingen in principe strafbaar. Het aangifteproces is echter een flinke barrière, zo melden de initiatiefnemers. Ze maken zich daarom sterk voor het instellen van een digitaal aangifteformulier bij de politie, zoals nu al mogelijk is voor de meeste andere soorten criminaliteit. 

Antisemitisme in Amsterdam

De raadsleden zijn bewust van het belang van hun initiatief. Ze herinneren eraan dat Amsterdam-Zuid alleen al het thuis is van ongeveer 50% van de Joden in Nederland. Bovendien is het antisemitisme op toenemende hand, zoals zowel opiniepeilingen onder Joden als cijfers over incidenten uitwijzen. Volgens de CIDI-monitor is het aantal incidenten in 2018 met 19% toegenomen. Het kalenderjaar 2019 is nog niet voorbij, maar gegevens wijzen erop dat deze trend zich niet zal omkeren. Ook enkel naar Amsterdam gekeken neemt het aantal incidenten toe. 

In maart van 2018 hebben de meeste partijen van de gemeenteraad het Joods Akkoord ondertekend. De kous is nog niet af: “nu is het tijd dat alle partijen hun gemaakte beloften waar gaan maken”, aldus de initiatiefnemers.