Hamas zwijgt over bij grens doodgeschoten lid

IN MIDDEN-OOSTEN / Door: ELKAN VAN DER RAAF / 29 jul 2019 GAZA HAMAS

Afgelopen vrijdag tijdens de wekelijkse Mars-van-terugkeerprotesten is een Palestijn doodgeschoten door de IDF bij de grens tussen Gaza en Israël. Het zou gaan om een lid van Hamas, maar de terreurbeweging houdt zich stil.

Zoals elke vrijdag, hadden een paar duizend demonstranten en relschoppers in Gaza zich bij de grens met Israël verzameld. Hierbij was sprake van meerdere grensinfiltraties en het gooien van molotovcocktails en explosieven. In het kader hiervan publiceerde de IDF een beschuldiging richting Hamas en Islamitische Jihad. De twee terreurbewegingen zouden zich schuldig maken aan het “misbruiken van kinderen”. De beschuldiging ging op Twitter vergezeld met een foto waarbij explosieven en molotovcocktails in de handen van jongeren aan de grens met Israël zijn omcirkeld.

Zoals gebruikelijk reageerde de IDF op de relschoppers met traangas, rubberen kogels en geweervuur. Het Gazaanse ministerie van Volksgezondheid meldt 56 gewonden, waarvan 38 door geweerschoten. De Halve Rode Maan maakte melding van 126 gewonden. Het ministerie van Volksgezondheid meldde tevens de dood van een 23-jarige Palestijn. Het zou gaan om Mohammed Abdullah Al-Qara, lid van de gewapende tak van Hamas.

Normaal gesproken worden omgekomen leden als ‘martelaar’ geëerd door Hamas. Een verklaring wordt uitgegeven, foto’s worden gepubliceerd en een video van de begrafenis gecombineerd met beelden van schietoefeningen en dergelijke wordt gemaakt om de dode in kwestie een laatste eer te bewijzen. De oorzaak van de dood van het lid in kwestie maakt hierbij niet uit: of een Hamas-lid nu is overleden in de strijd tegen Israël, aan een hartinfarct of in een verkeersongeluk in Gaza-stad, elke ‘martelaar’ wordt op dezelfde wijze geëerd. 

In het geval van de doodgeschoten Al-Qara is dit echter niet het geval. Op Palestijnse sociale media circuleren afbeeldingen van de 23-jarige Palestijn in combinatie met het logo van Hamas, maar de terreurbeweging zelf heeft geen enkele verklaring afgegeven. 

Sterker nog, nadat het Gazaanse ministerie van Volksgezondheid de dood van Al-Qara bekendmaakte, werd het Al-Shifa ziekenhuis omsingeld door bewakers van de interne veiligheidsdienst van Hamas. In het hospitaal bevindt zich ook een kantoor dat bekend staat als vergaderplek en schuilplaats van hooggeplaatste Hamas-leden in tijden van toenemende spanningen met Israël.  

Verschillende elementen binnen Hamas – voornamelijk tussen de politieke tak en de militante tak – zijn het oneens met elkaar over het uitblijven van een wraakactie. Het politbureau van Hamas lijkt – in tegenstelling tot de Izz al-Din al-Qassam-brigades – een nieuwe kostbare gevechtsronde met Israël te willen voorkomen.

De laatste serieuze escalatie vond drie maanden geleden plaats. Op 3 mei werden IDF-militairen aan de grens met Gaza onder vuur genomen door een scherpschutter van Islamitische Jihad. Hierop volgden bombardementen door de Israelische luchtmacht en werden honderden raketten door verschillende terreurgroepen in de Gazastrook op Israel afgevuurd. 

Dat Hamas momenteel geen trek heeft in een escalatie, bleek al eerder deze maand. Toen werd de gewapende Hamas-militant Mahmoud al-Adham door IDF-militairen doodgeschoten toen ze hem het grenshek zagen naderen. Na een onderzoek kwam het Israëlische leger echter tot de conclusie dat Al-Adham op dat moment niet uit was op een aanval op de Joodse staat, maar in zijn taak als Hamas-grenswacht juist trachtte te voorkomen dat twee andere Palestijnen bij het grenshek zouden komen.

In een ongebruikelijke poging een wraakactie door Hamas te voorkomen, bood de IDF publiekelijk excuses aan voor de doodgeschoten Al-Adham. Ondanks dreigende taal vanuit verschillende facties in de Gazastrook, bleef een escalatie in de vorm van honderden raketten afgevuurd op Israël uit. Er werd ‘slechts’ één mortiergranaat richting twee Israëlische dorpen in de buurt van de grens met Gaza afgevuurd. Het Israëlische leger gaf hier geen reactie op, waarmee het niet tot een nieuwe gevechtsronde kwam.

Hamas – of in ieder geval het politbureau – lijkt het staakt-het-vurenakkoord niet in gevaar te willen brengen. In ruil voor rust heeft Israël naar verluidt allerlei toezeggingen gedaan, zoals het toelaten van miljoenen dollars uit Qatar, nieuwe waterpijpleidingen richting de Gazastrook en het doorlaten van meer goederen tot de kustenclave. Het politbureau wil geen wraak nemen voor gedode leden, maar deze inzetten om de druk op Israël op te voeren en zo meer toezeggingen voor Gaza te realiseren.

Het door Egypte en de VN bemiddelde akkoord wil Hamas zo lijkt het koste wat het kost in stand houden om interne onrust te voorkomen. Het is echter niet uit te sluiten dat de prijs die het daarvoor betaalt – zoals gedode leden onbeantwoord laten – juist tot woede van de Palestijnse bevolking in de Gazastrook zal leiden.