Het ondergrondse Gaza

tunnelDe dag dat Israel de anti-raketoperatie uitbreidde met een grondoffensief, startte met een gevecht in Israel zelf: de IDF sloeg een infiltratie af bij kibbutz Sufa. Minstens 13 zwaar bewapende terroristen kwamen het land binnen via een tunnel. Hun plan was een bloedbad aan te richten in de kibbutz. Ook zaterdag was er een infiltratiepoging. Vanmorgen deden twee eenheden weer een poging, via twee tunnels in het zuiden die uitkwamen tussen kibbutz Erez en kibbutz Nir Am. Een andere tunnel werd ontdekt voor hij gebruikt kon worden: hij kwam uit vlakbij een crèche en het doel ervan was duidelijk.

Dat is de reden van de dagelijkse berichten over het vernietigen van tunnels: het blijkt dat er veel meer ‘infiltratietunnels’ waren dan gedacht. Bovendien wordt er vanuit andere tunnels geschoten; nadat de raket is gelanceerd gaat het luik waaruit is geschoten dicht en de lanceerinstallatie verdwijnt uit beeld.
In de regio wordt al gesproken van het bovengrondse en het ondergrondse Gaza. De IDF probeerde zo veel mogelijk tunnels te vernietigen vanuit de lucht, maar alles aanpakken is niet mogelijk zonder grondoperatie. Het onklaar maken van deze tunnels is op dit moment een van de hoofddoelen.
Sinds de start van de grondoperatie zouden er 36 of 40 tunnels of ingangen zijn ontdekt.

Investering
Sommige van deze tunnels zijn honderden kilometers lang en Hamas heeft veel geld, bouwmateriaal en werk gestoken in de aanleg ervan. In 2013 vond de IDF bijvoorbeeld een tunnel van Gaza naar Israel die 18 meter onder de grond lag en 1,7 km lang was. Hij was gebouwd met 500 ton beton en cement. Al Monitor schat de kosten van het graven, versterken en onderhouden van ‘kwaliteitstunnels’ op een miljoen dollar per stuk. Gemiddeld zou het vier maanden duren om een tunnel te graven. “Er zijn honderden mensen in de Strook die geen ander doel hebben in het leven dan graven”, schreef een commentator van Ynetnews vandaag.

Netwerk
Gaza heeft een vlaggenschip gemaakt van het tunnelproject. Volgens Israelische bronnen werken alle facties in de Strook hieraan samen en delen zij gegevens over de routes van de tunnels, hoe en waar ze binnen te gaan en waar ze uitkomen.
Er zouden coördinatoren zijn van de verschillende ‘tunneldistricten’ in het noorden, centrum en zuiden van de Strook. Elke tunnel wordt beheerd door één persoon en het graven nieuwe tunnels kan alleen na toestemming van en in coördinatie met de plaatselijke ‘tunnelcoördinator’.
Wanneer er langs de grens een tunnel wordt gegraven, krijgt de eigenaar van het ondertunnelde stuk land hiervan soms (niet altijd) bericht, met de mededeling dat het land bóven de grond van hem is, maar onder de grond van de factie die de tunnel heeft gegraven. De eigenaar is meestal niet op de hoogte van de route van de tunnel.

Wat is waar
Het meest bekend zijn de honderden smokkeltunnels in het zuiden naar het Egyptische deel van de Sinai (de Philadelphi route). Door deze tunnels werden goederen, brandstof en wapens gesmokkeld. Egypte heeft er veel afgesloten, wat een van de redenen is dat Hamas in geldnood zit: er werd ‘belasting’ geheven op de smokkelgoederen. Maar vooral bij de grensovergang Rafa zijn er nog veel.
In de andere ‘districten’ starten tunnels naar Israel die dienen om te infiltreren. Soms ligt de uitgang bijna anderhalve kilometer over de grens.
Binnen de Gazastrook loopt een netwerk van tunnels die Hamas gebruikt om zijn leiders en wapens te verstoppen, als commandocentrum, om snel troepen te verplaatsen, om raketten af te schieten, mijnen te leggen onder stukken land en, bij een inval door Israel, soldaten te kidnappen. Volgens Al Monitor liggen deze tunnels onder de steden en ‘vluchtelingenkampen’ – vaak ook meer steden – als Khan Yunis, Rafah, Jabaliya en Shatti.

Ontvoering?
Zondagavond zeiden Hamas en de Islamitische Jihad dat zij een soldaat hadden ontvoerd. Zij publiceerden een montage van een oude foto van een Hamas-kidnapcursus uit 2008, met een nagemaakte ‘dog-tag’ van een soldaat, wat het verhaal erg onwaarschijnlijk maakte. Als gebruikelijk werd dit nieuws gevierd in de Gazastrook en op de Westoever.
De IDF bevestigde noch ontkende. Israels ambassadeur bij de VN deed dat later wel: er is geen enkele soldaat in handen van Hamas, verklaarde hij tijdens een persconferentie bij de spoedbijeenkomst over de escalerende situatie tussen Israel en de Palestijnen.
Maar de naam die Hamas en de Islamitische Jihad noemden, was Oron Shaul – een soldaat die ‘missing in action’ is. Hij zat met 6 andere Golanisoldaten in een APC die werd getroffen. De andere zes soldaten zijn gedood, maakte de IDF pas dinsdag bekend. Het duurde lang om ze te identificeren. Maar het lichaam van Oron Shaul heeft de IDF niet kunnen identificeren. Zijn lot is onzeker: de IDF “neemt aan dat hij is gedood”.

De ontvoering zou hebben plaatsgevonden op de bloedigste dag van de operatie tot nu toe, in Shajaia dat zwaar werd aangevallen vanuit te lucht en waar die dag 13 Israelische soldaten van de Golani-eenheid omkwamen. Volgens de IDF werd er intensief geschoten vanuit die stad en waren er een groot aantal tunnels; er zouden 14 ingangen zijn gevonden.
Maandagmorgen om 4 uur was het aantal Palestijnse doden (volgens hun eigen opgave) opgelopen tot 447 en waren er 18 Israelische soldaten dood.