Hezbollah-coalitie verliest meerderheid na Libanese verkiezingen

Hezbollah en hun bondgenoten verloren bij de recente verkiezingen hun meerderheid in het Libanese parlement. Het Libanese volk geeft voorkeur aan andere partijen, zoals de Nationale Christelijke partij van de Libanese Strijdkrachten en aan onafhankelijke kandidaten uit verschillende regio’s. Wat betekent deze uitslag?

hezbollah

Hezbollah-voorzitter Hassan Nasrallah (midden) op de foto met ayatollah Ali Khamenei (links) en wijlen commandant Qassem Soleimani (rechts) (Wikimedia/Khamenei.ir)

3.9 miljoen Libanezen konden afgelopen zondag 15 mei 2022 hun stem uitbrengen. De afgelopen jaren werd het land geteisterd door crises, zoals de explosie in de haven van Beiroet in 2020, en de ineenstorting van de economie in 2019, dat het land aan de rand van faillissement bracht. Politici benadrukken dit probleem terwijl de Centrale Bank van Libanon dat ontkend. Analisten schrijven de politieke verschuiving toe aan de grote onvrede onder de bevolking met name in verband met corruptie, het politieke falen om de economische crisis aan te pakken en de nasleep van de explosie in de haven van de hoofdstad Beiroet.

Alhoewel de opkomst van 41 procent een nieuw dieptepunt vormt, zelfs 8 procent lager dan vier jaar geleden, waren de uitslagen opmerkelijk. Het blok van Hezbollah en zijn bondgenoten, de Christelijke Vrije Patriottische Beweging en het sjiitische Amal, verloren de meerderheid in het parlement. Zij kregen respectievelijk 13 en 15 zetels en kwamen op 61 van de 128 zetels, een verlies van 10 zetels in vergelijking met 2018.

(Bron: Libanese ministerie van Binnenlandse Zaken en Gemeenten)

De nationale Christelijke partij van Libanese Strijdkrachten, uitgesproken critici van Hezbollah, bleken de grote winnaar. Zij behaalde 19 zetels tegenover 15 in 2018. De partij wordt geleid door Samir Gaegea, die 11 jaar in de gevangenis heeft gezeten vanwege zijn rol in de Libanese burgeroorlog. Ook is hij een felle criticus van de militaire macht van Hezbollah. Gaegea’s partij is nu de grootste Christelijke partij van het land, zetels die zij van de Vrije Patriottische Beweging, bondgenoot van Hezbollah, wonnen. Een andere grote verrassing is dat de onafhankelijken en de nieuwe hervormingsgezinde meer winst geboekt hebben door 13 zetels te bemachtigen. Dit duidt op een afkeer van de huidige politieke verhoudingen in het land.  

Reactie Hezbollah                                                                                                                                    
Volgens Hassan Nasrallah, leider van Hezbollah, waren de verkiezingsresultaten een “zeer grote overwinning”. Hij riep politieke partijen op om “samen te werken zodat chaos en vacuüm” in Libanon voorkomen kan worden. Dit is een reëel risico aangezien de politieke partijen even groot zijn en elkaar in de wurggreep zouden kunnen houden. De onafhankelijke kandidaten krijgen zo veel macht.

Deskundigen zijn sceptisch of de verkiezingsuitslag daadwerkelijk de macht van Hezbollah zou verkleinen. Dit vanwege de grote invloed van enerzijds Iran en Syrië, en anderzijds Saoedi Arabië in het land. De bedreiging voor Israel lijkt in ieder geval niet geweken.

Coalitievorming
Deze uitslag vergroot het risico dat de economische crisis in Libanon blijft voortduren. Ook is verlamming van het parlement mogelijk omdat Hezbollah niet zal accepteren dat het gemarginaliseerd wordt. Experts verwachten dat het lastig wordt om alle anti-Hezbollah partijen te verenigen en zo een coalitie te vormen omdat zij niet allemaal dezelfde overtuigingen hebben. 

De opkomst van de nationale Christelijke partij van Libanese Strijdkrachten kan van invloed zijn op de presidentsverkiezingen die later dit jaar gehouden zullen worden. De verwachting was dat president Aoun, van de Vrije Patriottische Beweging, opgevolgd zou worden door zijn schoonzoon Gebran Bassil. Daar kan nu weleens verandering in komen door de opkomst van Geagea’s partij. Volgens de overeengekomen verdelingssleutel na de Libanese burgeroorlog moet de president een christen zijn.

Het is afwachten wat de verkiezingsuitslagen zullen betekeningen voor de politieke verhoudingen binnen het land.

Libanees politieke system
Libanon is een multireligieuze samenleving, waarvan 54% moslim is, 40,5% christelijk en 5,6% zijn Druzen. Na de burgeroorlog is besloten dat de 128 zetels in het parlement met een vaste sleutel over de verschillende demografische groepen verdeeld wordt. Lees hier meer over de Libanese politiek.