Commentaar: Historische stap

Met 13 stemmen voor en 6 tegen heeft het Israelische kabinet zondagavond de terugtrekking uit Gaza goedgekeurd. Dat gebeurde in een tumultueuze zitting, waarbij premier Sharon zijn dreigement herhaalde dat de ministers die tegen zijn voorstel zouden stemmen, ontslagen worden. In de Knesset verdedigde Sharon zijn plan met verve. Hij benadrukte dat het opgeven van de 17 Joodse nederzettingen in Gaza en 4 op de Westoever Israel de moeilijkste beslissing uit zijn leven is.

 

door Ronny Naftaniel

Hij verklaarde het verdriet en de woede van de kolonisten te kunnen begrijpen, maar verwees naar de woorden van oud-premier Begin, die in december 1977 gezegd zou hebben dat de kolonisten fantastische pioniers zijn, bouwers van het land, maar ook één zwakte hebben: “zij zijn in de ban geraakt van een Messiaans complex”.

De minister-president sprak nog andere behartenswaardige woorden. “De afscheiding van Gaza komt niet in de plaats van onderhandelingen”, zei hij. “Het is een noodzakelijke stap in een periode waarin onderhandelingen niet mogelijk zijn. Alles is open, als de terreur – de moorddadige terreur – stopt”. En: “Ik heb uit ervaring geleerd dat men niet kan overwinnen met het zwaard alleen. Wij willen niet regeren over miljoenen Palestijnen, waarvan de bevolking elke generatie verdubbelt. Israel wil een democratie zijn en kan dit niet doen. De afscheiding is een uitweg naar een andere realiteit”.

De Knesset heeft dinsdag het Gazaplan aangenomen met 67 stemmen voor, 45 tegen en 7 onthoudingen. De Arbeidspartij, Meretz en twee Arabische Knessetleden hielpen Shinui en de halve Likud-fractie aan een duidelijke meerderheid. De Knesset weerspiegelt in dit bijzondere geval de gespletenheid van de natie. Het gaat hier dan ook om een buitengewoon belangrijke kwestie voor de toekomst van Israel. Voor het eerst ontruimt Israel een substantiële hoeveelheid nederzettingen om daar Palestijnse soevereiniteit voor in de plaats te stellen. Niemand kan hiervan de uitkomst voorspellen, maar oppositieleider Shimon Peres had gelijk toen hij stelde dat Israel zich door opgave van de Gazastrook van veel gevaren ontdoet.

Sharon heeft zijn belofte gehouden en de twee bewindspersonen die in de Knesset tegen het Gazaplan stemden, minister Uzi Landau en staatssecretaris Michael Ratzon (beiden Likud), ontslagbrieven gestuurd. Zij verdienden hun ontslag al lang, gezien de felle oppositie die zij voerden tegen een regering waar zij zelf deel van uit maakten.

De eerste belangrijke stap naar een nieuwe Israelische realiteit is genomen. Aan Sharon is nu de taak om de volgende problemen het hoofd te bieden: het aanstaande debat over de begroting, maar ook de ophitsing en zelfs doodsbedreigingen aan zijn adres uit extreem-rechtse hoek. Zolang Gaza nog niet daadwerkelijk ontruimd is, is alles mogelijk.