Homosexuelen in Israel meer geaccepteerd

Met haar overwinning op het Eurovisie Songfestival heeft Dana International Israel een prachtig geschenk gegeven voor zijn 50e Onafhankelijkheidsdag. De vreugde over haar zege was vooral groot bij homosexuele Israeli’s. Reden voor CIDI om na te gaan hoe het gesteld is met de positie van homosexuele mannen en vrouwen in Israel.

Emancipatie

Avi Soffer, de net afgetreden voorzitter van Agoeda (het Israelische COC) zegt heel gelukkig te zijn met Dana’s eerste plaats. "Zij is een uitzonderlijke persoonlijkheid. Haar overwinning kwam op het juiste moment en de juiste plaats. Midden in alle discussies over de dansgroep Batsheva die zijn optreden ter gelegenheid van 50 jaar Israel onder druk van de ultra-orthodoxie annuleerde. Dana heeft laten zien dat een moderne levenswijze wel degelijk mogelijk is in Israel en dat de ultra-orthodoxie in dit soort zaken niet altijd aan het langste eind hoeft te trekken". Dana, ooit begonnen als homosexuele zanger in nachtclubs in Tel Aviv, werd uiteindelijk de ster van de Israelische homoscene in Israel. "Zij heeft de acceptatie van homosexuele mannen en vrouwen in onze samenleving een stap dichterbij gebracht. Ze heeft laten zien dat homo’s, lesbiennes en transseksuelen ook mensen zijn," zegt Soffer lachend. Er is het laatste deccenium veel veranderd. "Homo’s worden eigenlijk nergens meer gediscrimineerd. Het leger staat voor ze open, secundaire arbeidsvoorwaarden voor de partner gelden ook voor homosexuele paren. Op dat gebied is Israel verder dan vele andere landen. Het verschil met andere landen is dat in Israel de religie een veel grotere rol speelt in de samenleving." Soffer spreekt over de cultuurkloof die in Israel heel diep is. "Er valt nog heel wat te doen om homosexualiteit ook binnen het conservatieve Israel geaccepteerd te krijgen. Maar dat geldt, denk ik, ook voor Nederland. In Tel Aviv en Amsterdam is het geen probleem om een homosexuele man of vrouw te zijn. Kom je daarbuiten dan ligt het ineens een stuk moeilijker."

Eerlijk

Soffer, die vijf jaar voorzitter is geweest van Agoeda (de organisatie heeft overigens pas kort deze naam), komt uit een orthodox-Joodse familie. Hij vertelt dat zijn familie zijn homosexualteit inmiddels volledig heeft geaccepteerd. Ook het feit dat hij samen met zijn eveneens uit een orthodoxe familie afkomstige partner zijn twee kinderen (uit zijn vroegere huwelijk) heeft opgevoed. "Ik ben altijd eerlijk geweest en kom nu regelmatig met mijn kinderen op de radio en de televisie. In discussies wijs ik er op dat homo’s tien procent van de samenleving uitmaken en dat dus ook tien procent van de kinderen uit orthodoxe families homosexueel zijn." Enkele jaren geleden ontstond er een enorme commotie over de aparte herdenking in Jad Vashem voor de tijdens de Tweede Wereldoorlog omgekomen homosexuelen. Soffer, die zelf de organisator van die herdenking was, zegt daarover: "Het was fout om een aparte herdenking te organiseren. Jad Vashem is een plaats waar alle omgekomen Joden worden herdacht. Dan moet je inderdaad niet een aparte herdenking houden voor specifieke groepen. Maar wat die herdenking uit de hand heeft doen lopen, was de wijze waarop daartegen geageerd werd. Zulke protesten hadden vermoedelijk elders niet plaatsgevonden." Soffer is geen voorstander van aparte synagogediensten voor homosexuelen zoals dat in de Verenigde Staten gebeurt. "Maar daar ziet de samenleving er anders uit. De Joodse gemeente waartoe je behoort, is niet alleen een religieuze gemeente, maar het is tevens je sociale omgeving. En dan kan ik me wel voorstellen dat homosexuele mannen en vrouwen een eigen gemeente willen hebben".

Synagogediensten

Marjon de Klijn, de nieuwe voorzitter van Sjalhomo (de Nederlandse organisatie voor Joodse homosexuele mannen en vrouwen) is het daarmee eens. "Ik vind het niet nodig dat homo’s hun eigen synagogediensten hebben. Door de Liberaal. Joodse Gemeente worden wij volledig geaccepteerd. Het zou natuurlijk mooi zijn als ook de orthodoxe gemeente ons zou accepteren. Maar er is nog een lange weg te gaan. Ik kan me overigens voorstellen, dat het voor iemand die orthodox én homosexueel is, veel moeilijker is dat hij of zij in feite alleen bij de Liberale Gemeente terecht kan." De Klijn kan zich geheel vinden in hetgeen Avi Soffer over de homo-emancipatie zegt: "Ook in Nederland bestaat vrijwel geen discriminatie meer. Natuurlijk, er is nog veel te bevechten, maar de grote stappen, zoals het homohuwelijk, zijn gezet. Sjalhomo is echter belangrijk. Er is nu eenmaal een sociale en culturele behoefte om samen te zijn. Ik zie vooral als de taak van Sjalhomo om te laten zien dat homosexuele mannen en vrouwen net zulke Joden zijn als ieder ander."

Gay Games

Voor de uit 65 mannen en vrouwen bestaande Israelische delegatie naar de Gay Games (1 t/m 8 augustus in Amsterdam) heeft Sjalhomo elke dag iets georganiseerd, zoals wandelingen door Joods Amsterdam en een vrijdagavondmaaltijd. In het Joods Historisch Museum begint op 31 juli de fotopresentatie van de fotografen Arnout van Krimpen en Jelle Ode, die dit jaar activiteiten fotograferen van Joodse homo- en lesbische groepen in Amsterdam, Londen, Parijs, Tel Aviv en Jeruzalem.

Aan de Gay Games nemen 15.000 sporters deel. Dana International, daarvoor al gevraagd voordat zij het Songfestival won, zal de Spelen openen.