Iraanse dreiging moet aandacht afleiden van machtstrijd

Iran zal Israels nucleaire installaties aanvallen als het wordt aangevallen”, dreigde het Iraanse hoofd van de Revolutionaire Gardezaterdag. Het lijkt een weinig ge slaagde poging de aan dacht af te leiden van de machtsstrijd in zijn eigen land. Dit weekend werd onder meer bekend dat twee jonge demonstranten in Iraanse gevangenissen zijn gedood.

De behandeling van politieke gevangenen is maar een van de punten die de Iranse oppositie verenigt. Zaterdag werd bekend dat  de 25-jarige student Mohsen Ruholamini in de Evin gevangenis te Teheran is gedood. Zijn vader is adviseur van een conservatief politicus. Zondag bleek dat hetzelfde lot zijn collega-student Amir Javadifar had getroffen. Zoals zoveel jonge demonstranten had Amir een facebookpagina (zie zijn foto hiernaast). Facebook en Twitter zijn vaak de enige middelen om nieuws naar buiten te krijgen.

De oppositie in Iran breidt zich uit tot in de sterkste bolwerken van het politieke en religieuze establishment. Tot voor kort was het verzet vooral beperkt tot demonstranten en verslagen presidentskandidaten die de uitslag betwisten van de presidentsverkiezingen vorige maand. Maar ook verschillende ayatolla”s, onder wie de machtige voorzitter van de Raad van Experts Hashemi Rafsanjani, beginnen Ahmadinejad”s harde aanpak van de demonstranten nu te bekritiseren.

Er woedt een felle machtstrijd in Iran, waarvan de gevolgen niet te voorspellen zijn. Ondanks de beperkingen die aan de pers zijn opgelegd – onder de politieke gevangenen zijn verschillende journalisten – kwamen dit weekend voortdurend berichten hierover naarbuiten. Volg het hier op de site van het Iran Comite.

Zaterdag werd in de hele wereld, inclusief Teheran, gedemonstreerd tegen Ahmadinejads regime en voor vrijlating van de politieke gevangenen. In Amsterdam demonstreerden zaterdag ruim duizend mensen en voor het Binnenhof is een hongerstaking gaande door Iraniers . Intussen was in Iran de kritiek tussen de verschillende partijen niet van de lucht. De werkelijke machthebber, ayatolla Khamenei, en de Revolutionaire Garde deden vergeefse pogingen het land weer onder controle te krijgen.

Khamenei, die nu overigens ook een conflict lijkt te hebben met Ahmadinejad, deed via de staatstelevisie een oproep op alle partijen hun kritiek te staken en zich achter het regime te scharen. Het hoofd van de Revolutionaire Garde hoopte blijkbaar de strijdende partijen te verenigen door zijn oorlogszuchtige taal tegen Israel.

Ook de oppositie bedient zich van Israel als wapen in deze machtstrijd. Een van de oppositieleiders, de verslagen presidentskandidaat Karoubi, zette zaterdag een aanklacht op zijn website tegen de behandeling van de gevangenen door de Iraanse geheime diensten kracht bij met de uitspraak dat deze de gevangen demonstranten en politieke tegenstanders ”slechter behandelen dan Israel de Palestijnen” . Hij deed deze uitspraak in een open brief op de dag waarop bekend werd dan een 25-jarige demonstrant in de gevangenis was gedood. Zijn uitspraak is op zich niet verbazend – maar wel voor een Iraans politicus die, om deel te nemen aan de verkiezingen, eerder was goedgekeurd door de Raad van Hoeders.

Ook in een andere kwestie werd Israel gebruikt als wapen in de interne strijd. Ahmadinejad had de schoonvader van zijn zoon benoemd tot meest belangrijke vicepresident. Hiermee vergrootte hij zijn greep op het kabinet en hardliners in Iran oefenden grote druk uit om de benoeming ongedaan te maken. Een van hun argumenten tegen deze vice-president: deze Mashai had gezegd dat Iraniërs ’de vrienden zijn van alle volkeren ter wereld, zelfs de Israëli”s’.

Hun actie zaaide ook tweedracht tussen Ahmadinejad en de ayatolla Khamenei. Die gaf Ahmadinejad opdracht de vice-president te ontslaan, maar Ahmadinejad negeerde die dagenlang en stelde vervolgens, nadat hij had toegegeven, de ontslagen vice-president weer aan als zijn adviseur.

Voorlopig lijken de machthebbers in Iran het te druk hebben met hun onderlinge strijd om veel tegen Israel te beginnen – tenzij zij in een wanhoopsdaad proberen de strijdenden te verenigen in een actie tegen Israel, dat blijkbaar goede diensten verleent als zondebok. Een voordeel van de Iranse dreigingen is wel, dat andere Arabische landen meer geneigd lijken hun houding jegens Israel te normaliseren. Zij beseffen maar al te goed dat een nucleair Iran niet alleen een bedreiging vormt voor Israel, maar voor de hele regio.