Is immuniteit laatste strohalm voor Netanyahu?

IN ISRAEL / Door: PAUL VAN DER BAS / 2 jan 2020 BENJAMIN NETANYAHU

Premier Netanyahu vraagt de Knesset om immuniteit tegen strafvervolging. De opvallende zet zou weleens zijn laatste strohalm kunnen zijn om te ontsnappen aan drie corruptiezaken. 

Netanyahu wil immuniteit

Met zijn verzoek aan de Knesset om hem immuniteit te verlenen, zorgt Netanyahu ervoor dat het strafproces flinke vertraging oploopt. Voordat het parlement zijn verzoek in behandeling kan nemen, moet het namelijk worden beoordeeld door de juridische commissie van de Knesset. En die commissie is er niet, omdat Israel al maanden in een politieke impasse verkeert. De afgelopen twee verkiezingen, in april en in september, leidden niet tot een werkbare coalitie. Israel moet daarom in maart opnieuw naar de stembus, en pas daarna zal de Knesset over het immuniteitsverzoek stemmen. De strafzaken tegen Netanyahu blijven daardoor in de lucht hangen tot ná de verkiezingen in maart. 

Woedende reacties

De oppositie is woedend over het immuniteitsverzoek van Netanyahu. Een poging om het verzoek toch snel in stemming te brengen werd door Knessetvoorzitter Yuli Edelstein afgewezen. Volgens oppositiepartij Blauw-Wit neemt Edelstein – een partijgenoot van Netanyahu – de premier in bescherming. Partijleider Benny Gantz spreekt van een “trieste dag voor Israel”. Ook Jisrael Beitenu-voorman Avigdor Lieberman toonde zich kritisch. Direct na Netanyahu’s aankondiging verklaarde Lieberman dat hij geen deel zal uitmaken van de “immuniteitscoalitie”. 

Immuniteit is wanhoopsdaad

Voor Netanyahu is het van groot belang dat de stemming over immuniteit tot ná de volgende verkiezingen wordt uitgesteld. Op dit moment is een meerderheid van de Knesset namelijk tegen het voorstel. Dat kan veranderen na de verkiezingen in maart, waardoor de immuniteitskwestie dé inzet van de komende stembusgang wordt. In feite verplaatst Netanyahu zijn strafproces van de rechtbank naar de kiezers. Maar uit peilingen blijkt dat een meerderheid van de Israelische kiezers niets ziet in het verlenen van immuniteit. Bij de leiderschapsverkiezingen voor Likoed afgelopen december kreeg Netanyahu’s tegenkandidaat, Gideon Sa’ar, de steun van een kwart van de Likoedleden. Ook binnen zijn eigen partij is Netanyahu dus niet meer zo populair als vroeger. 

Hooggerechtshof

Zelfs als Netanyahu een meerderheid van 61 Knessetleden achter zich krijgt, is het spel nog niet afgelopen. Volgens juridische experts is het waarschijnlijk dat het Hooggerechtshof zijn immuniteit naar de prullenbak verwijst. Het lijkt er dus op dat het immuniteitsverzoek vooral bedoeld is als vertragingstactiek en dat de premier uiteindelijk alsnog voor de rechter zal moeten verschijnen. Tot die tijd zal zijn strafproces de verdeeldheid in de Israelische maatschappij alleen maar verdiepen.