Israel en Libanon onderhandelen weer over zeegrenzen

IN ISRAEL / Door: LUUK SMIT / 4 mei 2021 ISRAEL LIBANON

Buurlanden en regionale vijanden Israel en Libanon heropenen de gesprekken over de zeegrenzen tussen beide landen, na druk vanuit de Verenigde Staten. De kustwateren van beide landen liggen vol natuurlijke rijkdommen waaronder aardgas, waar beide aanspraak op maken. Een deal over de maritieme grenzen en exploitatie van die rijkdommen kan voor beide landen positief uitpakken.

Illustratief: Muurwerk nabij de Israelisch-Libanese grens. (bron: Flickr / gribmaster)

In oktober 2020 spraken de twee landen indirect met Amerikaanse tussenkomst over hun zeegrenzen, maar de gesprekken liepen al gauw stuk op de conflicterende claims aangaande deze grenzen. Tevens was er veel druk vanuit de sjiitische terreurorganisatie Hezbollah op de Libanese regering om niet met Israel in gesprek te gaan. Ondanks dat de gesprekken indirect verliepen, gaf de Libanese regering toe aan de druk en werden de gesprekken afgeblazen. Verder claimde Libanon een nog groter stuk zee, wat weer tot woede vanuit Israel leidde. De nieuwe claims kwamen vanuit het Libanese leger, waarop Israel ook grotere claims presenteerde. Nu blijkt dat de Libanezen terugkeren naar hun eerdere eisen, waarop de Israelische minister van Energie Yuval Steinitz reden zag om vanuit Israelisch perspectief het gesprek wederom aan te gaan.

Libanon is de afgelopen tijd verder weggezakt in de politieke en economische malaise, waardoor de roep vanuit de bevolking voor verandering groeit. Vanuit de VS is de redenering dat duidelijke zeegrenzen met Israel de weg opent voor lucratieve gas- en oliedeals voor Libanon, waar de situatie met de dag nijpender wordt. Maar of deze ronde van gesprekken wel tot een succes zullen leiden, is nog maar de vraag, want het wantrouwen tussen de twee landen blijft groot.

Betwiste grensgebieden tussen Israel en Libanon (bron: AFP)

De gesprekken worden voortgezet in een VN-post nabij het Libanese grensdorpje Naqoura, waar waarnemers en mediators van zowel de VN als de VS de gesprekken zullen faciliteren. John Desrocher zal de Amerikaanse mediator zijn, en kwam gisteren aan in Beiroet. In Naqoura wordt ook maandelijks indirecte gesprekken gevoerd over de betwiste landsgrenzen bij Har Dov (ofwel Shebaa Farms, zie kaart) en schendingen ervan door Hezbollah, maar deze staan los van de nu heropende gesprekken over de maritieme demarcatie.

De twee landen hebben geen diplomatieke banden en hebben in het verleden meerdere oorlogen uitgevochten. Tevens boycot Libanon Israel volledig en is het voor Libanese burgers verboden om op enige wijze contact te hebben met Israeli’s. Ondanks dat Libanon een zeer divers land is qua religies, staat het mede door Hezbollah onder grote invloed van Iran.

Kaart van de Israelische aardgasvelden, gaszoekgebieden, pijpleidingen en het betwiste zeegrensgebied met Libanon. (Bron: MEES)