“Jodenvervolging inktzwart hoofdstuk”

De jodenvervolging in de Tweede Wereldoorlog is een “inktzwart hoofdstuk” in de Nederlandse geschiedenis. Dat heeft premier Balkenende gezegd in zijn toespraak bij de openingsceremonie van het nieuwe Yad Vashem-museum in Israël.

Veel Nederlanders waren kil en onverschillig tegenover de joodse gemeenschap, die in de oorlog vrijwel geheel werd uitgeroeid, aldus Balkenende. “Zeker, er waren in ons land veel voorbeelden van moed, vriendschap en solidariteit. Maar ook van onverschilligheid, van liefdeloosheid. En van verraad.”

De premier verwees naar een toespraak van koningin Beatrix, tien jaar geleden voor het Israëlische parlement, de Knesset. Die zei toen dat de Nederlanders die joden hadden geholpen uitzonderingen waren. “We hebben stap voor stap geleerd kritisch naar onze eigen houding te kijken”, aldus Balkenende.

Gebaar

De toespraak, voor een internationaal gezelschap van bewindslieden, wordt gezien als een gebaar naar de joodse gemeenschap. Balkenende heeft tijdens zijn bezoek aan Israël meerdere malen zijn afschuw uitgesproken over de holocaust en gewaarschuwd voor antisemitisme.

Ook de Franse premier Raffarin refereerde daaraan in zijn speech. Hij stelde dat Frankrijk vastbesloten is door te gaan met de strijd tegen het antisemitisme, “dat helaas nog niet tot het verleden behoort”. Frankrijk werd de afgelopen maanden een aantal keren opgeschrikt door vernielingen van joodse graven.

Balkenende en Raffarin spraken op de tweede dag van de plechtigheden rond de opening. Gisteren verrichtte de Israëlische president Katsav onder grote internationale aandacht de openingshandeling van het nieuwe museumgebouw.