Kaag zet subsidie aan Palestijnse NGO met terreurverdachten voorlopig stop

Waar CIDI al sinds vorig jaar op wijst, geeft minister Kaag nu eindelijk ook toe: er gingen Nederlandse subsidies naar een Palestijnse NGO met terreurverdachten van de PFLP in dienst. Deze terreurgroep zit achter de bomaanslag waarbij de 17-jarige Rina Shnerb om het leven kwam.

Voor de periode van 2017 tot en met 2021 had de Nederlandse vertegenwoordiging in Ramallah ruim 11,2 miljoen dollar vrijgemaakt voor de Palestijnse Union of Agricultural Work Committees (UAWC). De subsidie is bedoeld voor de tweede fase van een land- en waterbeheerprogramma. Voor de eerste fase van dit project ontving UAWC ook al geld van de Nederlandse vertegenwoordiging in Ramallah. Toen ging het om zo’n 8,4 miljoen dollar. Bij elkaar subsidieert Nederland deze NGO dus voor bijna 20 miljoen dollar.

Al in mei 2019 werd het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken gewaarschuwd voor banden met terreur bij de UAWC. Het ministerie ontving toen brieven van de UK Lawyers For Israel, die erop wees dat dat personen die lid waren van het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina (PFLP), tevens werkzaam waren bij de Palestijnse landbouwunie. De PFLP wordt door de Europese Unie aangeduid als terroristische organisatie, en is verantwoordelijk voor talloze aanslagen. De waarschuwingen werden door het ministerie van Buitenlandse Zaken echter genegeerd en afgedaan met een reactie dat het ministerie niet over eigenstandige informatie beschikte die de beschuldigingen bevestigt.

Op 23 augustus vond een dodelijke bomaanslag bij de Ein Dubin-bron nabij de nederzetting Dolev plaats. De 46-jarige rabbijn Eitan Shnerb en zijn 19-jarige zoon Dvir raakten gewond toen een explosief afging. De 17-jarige Rina is bij de terreuraanval omgekomen.

Na de aanslag heeft de Israëlische veiligheidsdienst Shin Bet een aantal terreurverdachten gearresteerd, die allen tot PFLP-cel zouden behoren die achter de aanslag zit. Amer Sarbid wordt ervan verdacht de celleider te zijn. Samidoun, een andere controversiële Palestijnse NGO met PFLP-banden, stelt dat Arbid de financiële directeur van de UAWC was in 2016. USAID, het Amerikaanse agentschap voor ontwikkelingssamenwerking, noemt de UAWC de “landbouworganisatie” van de PFLP. De Palestijnse factie Fatah zegt ook dat de UAWC gelieerd aan de PFLP. In het rapport Terrorists in Suits van het Israëlische ministerie van Strategische Zaken komen ook meerdere banden tussen PFLP-leden en de Palestijnse NGO naar voren.

PFLP-terreurverdachten ontvingen salaris gefinancierd door Nederland

Op het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken bleef men echter de PFLP-banden ontkennen. Tot nu. In juni stelden PVV, ChristenUnie en SGP Kamervragen over de subsidies aan de UAWC. Voor CIDI zijn de antwoorden van minister voor Ontwikkelingssamenwerking Sigrid Kaag schokkend, maar niet verrassend.

“Het Kabinet is ermee bekend dat twee voormalige werknemers van UAWC verdacht worden van de bomaanslag van 23 augustus”, zo schrijft Kaag aan de Tweede Kamer. “Na hun arrestatie heeft UAWC de dienstverbanden opgezegd en salarisbetalingen gestopt.” 

In haar brief stelt minister Kaag dat tijdens gesprekken in oktober tussen de Nederlandse Vertegenwoordiging in Ramallah en UAWC, de Palestijnse NGO nog ontkende dat de twee PFLP-terreurverdachten betrokken waren geweest bij het door Nederland gefinancierde project. “Bij nader archiefonderzoek naar aanleiding van deze schriftelijke vragen is echter geconstateerd dat zij wel een deel van hun salaris ontvingen als onderdeel van de overheadkosten in het contract met UAWC”, zo schrijft de minister.

Er is echter niet alleen sprake geweest van betalingen. “In 2017 hebben beide personen, net als andere medewerkers van NGO’s die door Nederland worden gesteund, voor de periode van 1 jaar een pasje gekregen van de Nederlandse Vertegenwoordiging in Ramallah waarmee zij zich konden identificeren als medewerkers van een partnerorganisatie van de Nederlandse vertegenwoordiging”, aldus Kaag.

Stop financiering niet per se definitief

Naar aanleiding van de nieuwe bevindingen, heeft de minister besloten om per direct verdere betalingen aan UAWC aan te houden. Dit besluit is echter niet per se definitief: Kaag schrijft dat een extern onderzoek naar verricht zal worden “naar eventuele banden tussen PFLP en UAWC”, en dat hierna een “besluit kan volgen over de verdere samenwerking met UAWC”.

Minister Kaag laat weten dat Nederland “nauw contact” heeft met andere donoren van de Palestijnse NGO. “Net als Nederland nemen zij beschuldigingen over mogelijke banden van medewerkers van UAWC met terroristische organisaties uitermate serieus”, zo schrijft de minister. Tegelijkertijd geeft ze aan dat geen van deze landen reden heeft gezien om UAWC uit te sluiten van financiering: “Geen van de andere donoren heeft besloten betalingen aan te houden.”

Niet de eerste keer

Dit is niet de eerste keer dat blijkt dat Nederlandse subsidies naar organisaties met PFLP-terroristen in dienst zijn gegaan. In 2018 bleek dat Ma’an Development Center, dat Nederlandse subsidies ontving via het HR/IHL Secretariat, een lid van de terreurgroep in dienst had. Ahmad Abdallah Aladini kwam in mei 2018 om in Gaza bij gewelddadigheden aan de grens met Israël. Volgens de PFLP was Aladani actief tegen de “zionistische agressie” en werd bevestigd dat deze werknemer van Ma’an lid was van de terreurgroep. Ook dit schokkende relaas werd door het Kabinet afgedaan met de reactie dat het ministerie van Buitenlandse Zaken niet over eigenstandige informatie hierover beschikte. Tegelijkertijd meenden ministers Blok en Kaag dat de selectiecriteria voor subsidies aan NGO’s “toereikend” zijn.

CIDI: er moeten concrete maatregelen worden genomen

Het nieuws dat twee terroristen van de PFLP werden betaald met Nederlands belastinggeld – en zelfs een pas van het Nederlandse vertegenwoordigingskantoor in Ramallah bij zich droegen – is schokkend, maar komt zoals eerder geschreven voor CIDI niet als een verrassing. CIDI vroeg al maanden aandacht voor deze kwestie, en het is dan ook opmerkelijk dat al die tijd ministers Blok en Kaag glashard ontkenden dat er sprake was van subsidies aan Palestijnse NGO’s die banden met de PFLP hebben. Dat de ministers dit nu alsnog toegeven is een goede stap, maar er moeten concrete maatregelen worden genomen om te voorkomen dat er in de toekomst wéér Palestijns terrorisme wordt gefinancierd met Nederlands belastinggeld.