Kamercommissie spreekt bewoners Sheikh Jarrah

De Tweede Kamercomissie Buitenlandse Zaken hield vandaag een videogesprek met enkele bewoners van Oost-Jeruzalemse buurt Sheikh Jarrah over de lopende rechtszaken van stichting Nahalat Shimon om buurtbewoners uit hun huizen te zetten. Het gesprek vond plaats op verzoek van de Palestijnse Missie Den Haag.

Aanwezig in de Thorbeckezaal waren commissievoorzitter Jasper Van Dijk (SP), Agnes Mulder (CDA), Sjoerd Sjoerdsma (D66), Ruben Brekelmans (VVD), Gert-Jan Segers (CU), Tom Van der Lee (GL) en Tunahan Kuzu (Denk). Per videoverbinding spraken Rawan Sulaiman, hoofd van de Palestijnse Missie in Nederland, en twee inwoners van Sheikh Jarrah, schrijver Mohammed El-Kurd en de heer Zakaria Odeh. In het bijzonder de jonge schrijver El-Kurd had veel te zeggen.

De heren uit Sheikh Jarrah legden de Kamerleden eerst hun versie van gebeurtenissen in hun buurt voor. Zij legden uit dat hun families verjaagd werden vanuit wat nu Israel is in 1948, en onderschreven het vaak herhaalde standpunt van onder meer de Palestijnse Autoriteit dat het zou gaan om een “etnische zuivering”. El-Kurd sprak van een “illegale blokkade” in zijn straat, waar in de afgelopen weken hevige protesten en rellen woedden tussen Palestijnen en rechtse Joodse groeperingen. Volgens El-Kurd zijn Palestijnse protesten over deze kwestie vreedzaam verlopen. Hij klaagde onder meer over “staatsterreur” die inbreuk maakt op zijn “rechten als een Palestijn in een Palestijnse stad.” De stichting Nahalat Shimon zou gebruik maken van vervalste documenten. Stichting Nahalat Shimon nam in 2003 de  eigendomsaktes over van de originele eigenaars vanaf de 19e eeuw, coöperaties van Joodse bewoners uit de straat voor 1948. Deze coöperaties procedeerden al over de huizen vanaf de late jaren ’70 van 20e eeuw. Er zijn na decennia van procederen minstens twee documenten ingebracht door Palestijnse buurtbewoners die later volgens een forensisch laboratorium vervalsingen bleken. Deze documenten zouden uit de Ottomaanse tijd stammen en aantonen dat het vastgoed nooit in handen van Joden was.

Racisme

De heer Odeh berichtte dat Sheikh Jarrah “vervangen wordt met een nederzetting”, dat Jeruzalem “een heilige plek is voor zowel moslims als christenen” die “verjoodsd” werd, en riep op tot Nederlandse sancties op Israel en erkenning van een Palestijnse staat. Er zouden wel wat Joden in de wijk gewoond hebben voor 1948, maar die waren inmiddels “verhuisd”.

Vragen werden geclusterd gesteld en beantwoord. Ruben Brekelmans (VVD) informeerde naar de situatie rondom de huur die families in Sheikh Jarrah volgens de Rechtbank Jeruzalem moeten betalen aan de stichting Nahalat Shimon, die al sinds 1993 daarover procedeert. Gert-Jan Zegers (CU) vroeg of Jeruzalemse wijken zoals Sheikh Jarrah historische gezien, ook voor 1948, niet juist een multicultureel karakter hadden, en of Joden geen recht zouden hebben om er te wonen, terwijl de Palestijnse videobellers het telkens over een “Palestijnse stad” hadden die “verjoodsd” werd. Agnes Mulder (CDA) vroeg wat precies volgens de heren allemaal een “oorlogsmisdaad” was, nadat deze term een aantal keer herhaald was.

El-Kurd deed de vraag over huurbetaling af als “racistisch”. Het zou gaan om “etnische zuivering” en niet zomaar een “vastgoedkwestie”. Hij “verwerpt het idee totaal.” Hij verklaarde dat huur betalen het eigendomsrecht van de “kolonisten” zou erkennen. De bewoners tekenden in 1982 een vaststellingsovereenkomst dat zij huur zouden betalen, en in ruil daarvoor mochten blijven. Maar de bewoners zouden indertijd “misleid” zijn door hun “Joodse Israelische advocaat”. Onder meer de annexatie van Oost-Jeruzalem en het huisvesten van Israeli’s in de stad zouden oorlogsmisdaden zijn, volgens El-Kurd. Hij klaagde over “onwetende vragen”.

Tom van der Lee (GL) riep op tot sancties op Israel na aanleiding van de recente geweldsescalatie, en vroeg of de uitzettingen nog uitgesteld zouden worden nu een nieuwe Israelische regering op komst lijkt. Sjoerd Sjoerdsma woonde circa 2011 en 2012 in Sheikh Jarrah, vertelde hij, en vroeg naar de omgang met Joodse “settlers” in de wijk. Voorzitter Jasper van Dijk prees El-Kurd’s “heldere boodschap” en vroeg naar wat voor sancties Nederland aan Israel op zou moeten leggen.

“Erger dan Netanyahu”

El-Kurd vond het eveneens “racistisch” om Jeruzalem als “multi-ethnisch” te omschrijven, en klaagde van een beleid van “etnische verjaging” en “apartheid”. Er zou nooit “dood aan de Joden” bij Palestijnse protesten gejoeld zijn. Hij riep op tot een boycot van Israel en het uitzetten van de Israelische ambassadeur in Nederland.

Zakaria Odeh voegde toe dat veel Palestijnen Naftali Bennett (Yamina) “nog erger dan Netanyahu” vinden, en weinig vertrouwen hebben dat een regering onder Bennett beter voor hen zal zijn. Hij legde uit dat de rechtszaak is aangehouden door het Israelische Hooggerechtshof, dat op een advies van de procureur wacht, aangevraagd door bewoners. Hangende hun beroep mogen de bewoners in ieder geval blijven. Hij riep eveneens op tot steun voor Palestijnen en sancties op Israel.

Rawan Sulaiman van de Palestijnse Missie riep op tot “permanent strafonderzoek” van Israel en verweet Nederland zich alleen onthouden te hebben van een recente stemming bij de VN Mensenrechtenraad: “Neem actie, blijf niet stil!” Zij riep op tot een boycot van alle producten uit nederzettingen, én van ieder bedrijf dat zaken doet in of met Israelische nederzettingen.

Het videogesprek was live te bekijken op de website van de Tweede Kamer, maar is kennelijk niet online terug te zien.