Kamervragen Van Haga over antisemitisme beantwoord

Kamerlid Wybren Van Haga (Groep Van Haga) stelde Kamervragen aan demissionair minister van Justitie Ferd Grapperhaus over het toenemende antisemitisme in Europa en wat diens plan is om het tij te keren. De vragen kwamen naar aanleiding van twee verhalen in het NIW over Joden die zich steeds minder veilig voelen. Inmiddels zijn de antwoorden van de minister op deze vragen binnen.

In antwoord op de vragen van Van Haga stelde minister Grapperhaus dat de Stichting School en Veiligheid met initiatieven zoals de Week Tegen Pesten antisemitisme op scholen zal tegengaan.

 

Op de vraag of Grapperhaus het toenemende antisemitisme in Europa inderdaad zorgwekkend vindt, stelde de minister dat het bestrijden van antisemitisme ‘hoog op de agenda’ staat, en wijst erop dat de EU-strategie om dit internationaal tegen te gaan aan het einde van 2021 gepresenteerd zal worden. 

Van Haga stelde ook vragen over het waarborgen van een veilig schoolklimaat. In zijn antwoord gaf de minister toe dat dit inderdaad als probleem ervaren kan worden. Grapperhaus gaf tevens aan hoe belangrijk het is dat leerlingen zich veilig voelen op een school. Tevens stelde hij dat de inspectie van het onderwijs hier specifiek toezicht op houdt. De onderwijsinspectie zelf stelde eerder geen signalen van antisemitisme te hebben ontvangen. Deze signalen komen echter wel door bij CIDI. 

Antisemitisme in het onderwijs aanpakken

CIDI heeft veel signalen ontvangen van antisemitisme op scholen, met name rond de recente geweldsuitbarsting in Gaza. Vaak worden Joodse kinderen verantwoordelijk gehouden voor een conflict wat elders plaats vindt, en in reactie daarop antisemitisch bejegend door schoolgenoten. Dit is een wederkerend probleem, waar het onderwijs in de meest brede zin van het woord, op ingesteld zou moeten zijn. Echter is het niet altijd duidelijk antwoord voor leerkrachten en docenten hoe zij hiermee om moeten gaan. Voor scherper overheidsbeleid voor de aanpak van antisemitisme heeft CIDI expertise opgebouwd, en blijft dit delen met beleidsmakers. 

Educatief materiaal CIDI

CIDI stelt zich ten doel om antisemitisme stevig aan te pakken. Onderwijs en preventie vormen daarbij de sleutel. Zo ontwikkelde CIDI deze website over het Israelisch-Paalestijns conflict en deze website over holocausteducatie. Naast reizen, online lezingen en webinars, ontwikkelde CIDI onlangs deze geanimeerde uitlegvideo’s, juist ook voor jongeren, scholieren en studenten die door de complexiteit van het conflict niet meer goed weten wat de kernpunten zijn, en waar legitieme kritiek op Israel overloopt in Jodenhaat.

Track record over antisemitisme Van Haga

Eerder kwam Van Haga, destijds nog als nummer twee van FvD, nog in het nieuws vanwege het verspreiden van nepnieuws afkomstig van open antisemitische bronnen. Daarnaast zaaide hij angst en verspreidde onjuistheden over het Israelische vaccinatieprogramma, in het verlengde van antisemitische complottheorieën. Ook deed Van Haga als partijprominent van Forum een vooringenomen onderzoek naar antisemitisme binnen de eigen gelederen. Hierin deed hij een voorschot voor Baudet, die later het antisemitisme binnen Forum bagatelliseerde

Antwoorden van de minister van Justitie en Veiligheid op de schriftelijke vragen van het lid Van Haga (Groep Van Haga) over toenemend antisemitisme 

(ingezonden 6 juli 2021, 2021Z12806) 

 Vraag 1  

Kent u de berichten ‘Geen weg meer terug’ (1) en ‘Mijn kind wil niet meer Joods zijn’ (2) 

Antwoord op vraag 1 

Ja. 

Vraag 2  

Wat vindt u van het feit dat Joden, zoals opperrabbijn Evers, uit Europa vertrekken vanwege het toenemend antisemitisme?  

Antwoord op vraag 2 

Ik vind het zorgelijk als mensen het huidige klimaat als zodanig ervaren dat zij uit Europa willen vertrekken. Iedereen in Nederland, maar ook in Europa, moet zichzelf kunnen zijn en zich veilig voelen.  

De aanpak van discriminatie, en daarbinnen antisemitisme, staat in Nederland dan ook hoog op de agenda. Dit geldt ook voor het EU-niveau. De Europese Commissie zal eind dit jaar een EU-strategie ter bestrijding van antisemitisme presenteren.  

Vraag 3  

Wat is, nu antisemitisme toeneemt, ook in detail uw extra inzet om dit te bestrijden? 

Antwoord op vraag 3 

Het Kabinet werkt aan het vergroten van de gecoördineerde aanpak van racisme en discriminatie. Er wordt een Nationaal Coördinator Discriminatie en Racisme (NCDR) ingesteld, die aan de slag zal gaan met een meerjarig nationaal programma. 

Sinds 1 april jl. is reeds de Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding (NCAB) gestart. De NCAB heeft een onafhankelijke rol bij het signaleren van antisemitisme, het verbinden van projecten, initiatieven en organisaties en het coördineren van de aanpak van antisemitisme. Door de komst van de NCAB kunnen signalen over antisemitisme uit de samenleving nog beter worden opgepakt, en kan een passende inzet worden gekozen op de terreinen die vallen onder mijn mandaat.  

Ook lopen er verschillende projecten die voortkomen uit de extra antisemitismegelden voor de jaren 2019-2021. Deze projecten kunnen geschaard worden onder drie pijlers: capaciteitsopbouw, weerbaarheid en bewustwording. Onder deze laatste pijler valt bijvoorbeeld een project dat ziet op het opstellen van een handreiking voor lokale bestuurders met mogelijke interventies bij antisemitisme incidenten. Een ander project is erop gericht om antidiscriminatievoorzieningen (ADV’s) beter in positie te brengen om slachtoffers van antisemitisme en andere vormen van discriminatie bij te staan en eventueel te ondersteunen bij het doen van aangifte. 

Vraag 4  

Bent u op de hoogte van het feit dat diverse Joodse leerlingen op scholen, met name in de Randstad, de afgelopen periode onder druk zijn gezet, uitgescholden en verstoten uit de groep? 

Antwoord op vraag 4 

Ja.    

Vraag 5  

Wat gaat u doen om Joodse kinderen een veilig schoolklimaat te bieden?  

Antwoord op vraag 5 

Een school moet voor iedereen een veilige omgeving zijn. Daar hebben scholen een wettelijke opdracht toe. Met de nieuwe burgerschapswet komt daarbij dat scholen in het funderend onderwijs de opdracht hebben te zorgen voor een schoolklimaat dat in overeenstemming is met de basiswaarden van de democratische rechtsstaat, en dat ze moeten zorgen dat elke leerling zich veilig en geaccepteerd weet. De inspectie van het onderwijs houdt risicogericht toezicht hierop. Als er signalen zijn die daartoe aanleiding geven, zal de inspectie onderzoek doen of anderszins optreden. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij ernstige signalen rond onveiligheid, of rond uitingen die strijdig zijn met basiswaarden, waarbij er sprake is van onvoldoende optreden van school en bestuur. Leerlingen of hun ouders hebben altijd de mogelijkheid contact te zoeken met een vertrouwensinspecteur. 

Specifiek op dit thema zal mijn collega voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media met de Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding in gesprek gaan om te bespreken hoe antisemitisme in het onderwijs zo effectief mogelijk bestreden kan worden. De minister voor BVOM ondersteunt daarnaast scholen via Stichting School & Veiligheid en via de ondersteuningsstructuur in het kader van de nieuwe burgerschapswet. Ook wordt de Anne Frank Stichting door de overheid gesteund. Zij hebben een heel goed aanbod van zeer bruikbaar lesmateriaal voor scholen, en hebben een goede samenwerking met Stichting School & Veiligheid. 

(1) https://niw.nl/geen-weg-terug/ 

(2) https://niw.nl/mijn-kind-niet-meer-joods-zijn/