Kosovaarse ambassade in Jeruzalem geopend

Zondag is de Kosovaarse ambassade in Jeruzalem geopend. Hiermee is Kosovo zowel het eerste Europese land als het eerste land met een islamitische meerderheid dat Jeruzalem als hoofdstad van Israël erkent.

De opening van de ambassade is het resultaat van een door de Verenigde Staten bemiddeld akkoord tussen Kosovo en Servië. Sinds de onafhankelijkheid van Kosovo in 2008, is de republiek in conflict met Servië. In september maakte toenmalig president Donald Trump bekend dat de twee Balkanlanden de economische banden aan gaan halen. Als onderdeel van deze overeenkomst, gingen Israël en Kosovo over tot wederzijdse erkenning.

Deze wederzijdse erkenning werd in februari geformaliseerd. Tijdens een virtuele ceremonie waarbij een verklaring hiertoe werd getekend, keurde Israël tevens het verzoek goed voor het openen van een Kosovaarse ambassade in Jeruzalem.

De diplomatieke post is tijdens een bescheiden ceremonie zondag geopend. Met het hijsen van de Kosovaarse vlag en het onthullen van een naamplaat is de ambassade in operatie gegaan, aldus het Kosovaarse ministerie van Buitenlandse Zaken. Aanwezigheid van ministers en hoogwaardigheidsbekleders was volgens het ministerie niet opportuun in verband met de coronapandemie. Kosovo is zowel het eerste Europese land als het eerste land met een islamitische meerderheid dat Jeruzalem als hoofdstad van Israël erkent.

Tegen het zere been van de EU

De opening van de ambassade is tegen het zere been van de Europese Unie. Toen Kosovo en Servië hun voornemens aankondigden ambassades in Jeruzalem op te zetten, liet de EU weten dat dit de twee Balkanlanden problemen zou kunnen opleveren ten aanzien van hun relatie met de Europese Unie. Servië is kandidaat-lidstaat en is bezig met het conformeren aan EU-wetgeving om lid te kunnen worden. Kosovo kent momenteel de status van potentiële kandidaat.

“Er is geen EU-lidstaat dat een ambassade in Jeruzalem heeft”, aldus Europese Commissie-woordvoerder Peter Stano tijdens een persconferentie. “Elke diplomatieke stap die het gezamenlijke standpunt van de EU ten aanzien van Jeruzalem in twijfel trekt, baart serieuze zorgen en treurnis”. In antwoord op Kamervragen liet de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok weten: “het kabinet acht het positief dat de EU direct zorg heeft uitgesproken over de aankondiging van de beide landen t.a.v. het vestigen van hun ambassades in Jeruzalem”.

Servië lijkt zich dan ook voorzichtig terug te trekken uit de ambassade-toezegging. Volgens de Servische minister van Buitenlandse Zaken moet de uiteindelijke beslissing nog binnen de regering besproken worden en zal dit besluit van een “aantal factoren” afhangen. Tijdens de bekendmaking van het akkoord destijds in het Witte Huis, leek de Servische president Aleksandar Vučić verrast te zijn door Trumps opmerking dat Servië zijn ambassade in Israël naar Jeruzalem gaat verplaatsen.

De EU is tegen het openen van diplomatieke posten in Jeruzalem, zolang de “uiteindelijke status” van de stad nog niet is bepaald. In 1967 veroverde Israel tijdens de Zesdaagse Oorlog Oost-Jeruzalem, wat tot die tijd bezet werd door Jordanië. In 1980 werd de Jeruzalemwet aangenomen, waarmee Israël de stad “in haar volledigheid en herenigd” als hoofdstad aanduidt. De Palestijnen leggen echter claim op het oosten van Jeruzalem voor hun staat, en Israëls soevereiniteit over de stad wordt dan ook niet internationaal erkend.

Desondanks is de EU niet eensgezind vis-à-vis de status van Jeruzalem. Vorige week heeft Tsjechië een diplomatiek kantoor in Israëls hoofdstad geopend, dat fungeert als dependance van de Tsjechische ambassade in Tel Aviv. Eerder opende Hongarije al een handelsmissie in Jeruzalem.