Labour lijdt nederlaag: wat betekent de uitslag voor antisemitisme in de politiek?

De Lagerhuisverkiezingen in het Verenigd Koninkrijk zijn uitgedraaid op een deceptie voor Labour. De partij haalde haar slechtste resultaat sinds 1935. Wat was de rol van het voortslepende antisemitismeprobleem in deze nederlaag?

Conservatief parlementslid Michael Gove vanmorgen tijdens zijn overwinningstoespraak. Bron: BBC

Het antisemitismeprobleem binnen Labour is, naast Brexit en sociaaleconomische vraagstukken, een factor van betekenis geweest in de parlementsverkiezingen. Conservatieven spreken van een overwinning op antisemitisme in de Britse politiek, terwijl anderen juist waarschuwen dat de dreiging van Jodenhaat nog niet is geweken. 

Corbyn: “periode van reflectie”

Voor de Labour-voorman is er na de historische verkiezingsnederlaag eigenlijk maar één optie: opstappen. Direct na de eerste uitslagen riepen partijcoryfeeën om zijn vertrek. De duidelijkste kritiek uit Corbyns nieuwe, verkleinde fractie in het Lagerhuis komt van Margaret Hodge. “Ik heb gereflecteerd. Je hebt gefaald. Stap op, alsjeblieft”, zegt ze tegen Corbyn. Die heeft al aangekondigd zijn partij niet te zullen leiden bij een nieuwe verkiezing. Hij wil nog wel aanblijven voor “een periode van reflectie”.  

Hodge is nu de enige van tot voor kort vier vrouwelijke Lagerhuisleden in de Labour-fractie van Joodse afkomst. De anderen hebben de partij verlaten of zijn niet herkozen. “Ik denk dat dat alleen al veel zegt over het sentiment in de partij wat betreft haar houding richting Joodse mensen, en over hoe akelig de partij is geworden”, liet Hodge weten. 

Nog harder in haar bewoording was Ruth Smeeth, tot voor kort parlementair voorzitter van de Jewish Labour Movement, maar gisteren niet herkozen. In een live interview op televisie zei ze: “We zijn de racistenpartij dankzij de acties van onze leider en het ontbreken van actie van onze leider”. “Corbyn zou zelf vandaag nog zijn opstappen moeten aankondigen (…) Hij had vele, vele maanden geleden al moeten opstappen. Er is geen rechtvaardiging meer voor dat hij er nog zit”.

Ook Luciana Berger werd gerekend tot een van de vrouwelijke Lagerhuisleden met uitgesproken kritiek op de aanpak van het antisemitisme binnen Labour, en die openlijk spreekt over haar eigen Joodse afkomst. Bijna een jaar geleden stapte ze om die reden uit Labour om met de Liberal Democrats mee te doen aan de verkiezingen van gisteren. Ze verloor in Finchley en Golders Green, het kiesdistrict met de grootste Joodse bevolking in het VK, echter van de conservatief Mike Freer. Freer sprak met lof over zijn tegenstander, en noemde haar “een held en een mensch”.

Toekomst van antisemitisme in de Britse politiek

Michael Gove, een prominent in de Conservatieve partij, sloeg in zijn overwinningstoespraak een positieve toon aan. Hij richtte zich expliciet tot Joodse kiezers: “Jullie hebben al maanden moeten leven met zorgen over een mogelijke premier die gebruik maakte van anti-Joodse retoriek en anti-Joodse terroristen heeft omarmd. Jullie zullen nooit meer in angst hoeven leven”. Hij noemde Joodse bewoners van het land “vrienden en buren”, en “een hele bijzondere groep in het VK”.  

De Britse opperrabbijn Ephraim Mirvis reageert terughoudender op de resultaten. “De verkiezingen mogen dan wel over zijn, maar zorgen over het heroplevende antisemitisme blijven. Islamofobie, racisme en andere vooroordelen blijven onze gemeenschappen en, zoals duidelijk geworden, zelfs onze politieke partijen, beproeven. Het is van levensbelang dat we het land nu samenbrengen”, schreef hij op twitter. Ook zonder het mismanagement van de huidige leiding in Labour is antisemitisme nog niet uit de wereld geholpen, zo lijkt hij het publiek te willen herinneren. 

Daags voor de verkiezingen had rabbijn Mirvis kiezers opgeroepen om niet op Labour te stemmen, omdat “de ziel van de natie” op het spel stond.