Minister Blok: raketbeschietingen vanuit Gaza in strijd met humanitair oorlogsrecht

In antwoord op vragen gesteld bij een schriftelijk Algemeen Overleg veroordeelt minister Blok van Buitenlandse Zaken de recente raketbeschietingen vanuit Gaza, “aangezien deze per definitie gelden als niet-onderscheidende aanvallen en in strijd zijn met humanitair oorlogsrecht.” De toelichting is een verbetering ten aanzien van een eerdere brief, waarin de minister de recente escalaties nog afdeed als “beschietingen over-en-weer.”

Op 20 augustus stuurde minister Stef Blok (VVD) van Buitenlandse Zaken de geannoteerde agenda van de informele Raad Buitenlandse Zaken/Gymnich die op dit moment plaatsvindt naar de Tweede Kamer. De laatste gevechtsronde tussen Hamas in Gaza en Israel, waarbij terroristische groeperingen 200 raketten en mortiergranaten op de Joodse staat afvuurden, noemde hij toen ongenuanceerd “beschietingen over-en-weer.” In zijn visie over “bijdragen aan het verbeteren van de leefomstandigheden, beperken van verdere humanitaire nood, herstel van infrastructuur en economische ontwikkeling” in Gaza legde minister Blok alle verantwoordelijkheid bij Israel. 

Aanleiding voor vragen in een Algemeen Overleg, aldus de fracties van VVD, PVV en CU. Vanwege de korte termijn en het reces vond dit overleg schriftelijk plaats. De drie fracties hadden op verschillende punten kritiek en vragen voor de minister van Buitenlandse Zaken.

Kabinet veroordeelt raketbeschietingen
In antwoord op vragen van de VVD-fractie laat minister Blok weten dat het Kabinet de raketbeschietingen “door gewapende groepen in Gaza” veroordeelt. Deze gelden als “niet-onderscheidende aanvallen en zijn in strijd met humanitair oorlogsrecht,” aldus de bewindspersoon op Buitenlandse Zaken. Op de vraag van de VVD-fractie of hij de vuurbomvliegers als terrorisme beschouwt, geeft de minister geen direct antwoord. Hij laat alleen weten dat het Kabinet de vliegers “als een vorm van niet-vreedzaam protest” ziet. 

Tegelijkertijd laat de minister weten dat het Kabinet Israel oproept “bij diens acties rond Gaza te handelen conform humanitair oorlogsrecht en te waarborgen dat het gebruik van geweld te allen tijde proportioneel en noodzakelijk dient te zijn.”

“Kabinetsbeleid ten aanzien van Hamas is niet veranderd”
In antwoord op de PVV-fractie laat minister Blok weten dat het Kabinetsstandpunt ten aanzien van Hamas niet is gewijzigd. De PVV gaf in haar vragen te kennen te vrezen dat de regering een lijn inzet die de facto terroristische organisaties erkent. De minister licht toe dat “herstel van de economie en bevordering van infrastructuur in Gaza zijn noodzakelijk voor stabiliteit en afhankelijk van een voorspelbaar verkeer van goederen en personen.” Tegelijkertijd laat Blok wel weten dat zowel het Kabinet als de EU voorstander zijn van een verzoening van Fatah en Hamas. Nederland en de EU hebben hun steun uitgesproken voor een “duurzame beëindiging van de interne verdeeldheid en een terugkeer van de Palestijnse Autoriteit naar Gaza,” aldus de bewindspersoon op Buitenlandse Zaken.  

Egyptische veiligheidszorgen
De ChristenUnie had aan minister Blok gevraagd of hij het eens is dat de Egyptische beperkingen op grensverkeer met de Gazastrook bijdragen aan de slechte humanitaire situatie in de kustenclave. In zijn eerdere brief had de VVD-bewindspersoon het alleen over Israelische beperkingen. In zijn beantwoording benoemt de minister de veiligheidszorgen van Egypte ten aanzien van Gaza. “Zo is Egypte bezorgd dat terroristische groeperingen die actief zijn in de Sinaï gesteund worden vanuit Gaza of in Gaza een toevluchtsoord kunnen vinden.”

Volgens minister Blok heeft Egypte desondanks toch de Rafah-grensovergang verder opengesteld. Het buurland van Gaza hoopt door te bemiddelen voor Palestijnse verzoening en tussen Hamas en Israel “de instabiliteit en daarmee samenhangende risico’s kleiner te maken.” Blok zegt dat dit positieve effecten heeft, echter is het volgens hem “geen alternatief voor de verbindingen tussen Gaza en de Westelijke Jordaanoever en tussen Gaza en Israël.”

Bijdrage van alle partijen vereist
De bewindspersoon op Buitenlandse Zaken sluit het onderwerp Midden-Oosten met het volgende af: “De oplossing van de situatie in Gaza vereist dat alle partijen hieraan bijdragen en de EU dringt hier ook op aan.” Een lichte nuancering ten opzichte van wat Blok eerder in de geannoteerde agenda schreef. Toen had de VVD-minister het namelijk alleen maar over het belang “dat Israëlische restricties op verkeer van goederen en personen verlicht worden.” Voor het gemak vergat de minister toen dat deze blokkade op Gaza rust omdat de kustenclave wordt geregeerd door terreurbeweging Hamas, die alle middelen die tot haar beschikking staan weet om te zetten tot wapens. Van het geld dat nodig is voor een gemiddelde terreurtunnel (3 miljoen dollar!), kunnen 20 medische klinieken of 6 scholen gebouwd worden. Een kwestie van prioriteiten bij Hamas dat al ruim een decennium de Gazastrook bestuurt. De terreurbeweging investeert liever in terreurinfrastructuur dan in economische ontwikkeling. Het is dan ook te hopen dat als de PA terugkeert naar Gaza – waar ook Nederland op inzet – er wel in economische ontwikkeling in Gaza geïnvesteerd zal worden.