Mogelijke doorbraak Israel-Palestijnen

Als de voortekenen ons niet bedriegen, valt er binnenkort een doorbraak te verwachten in het al maanden vastzittende vredesproces tussen Israel en de Palestijnen. De partijen zouden het bijna eens zijn over een Amerikaans bemiddelingsplan, dat zowel aan Israel als aan de Palestijnen een aantal verplichtingen oplegt. Tot de "voortekenen" behoort onder meer een verhoogde diplomatieke activiteit in de regio. Deze maand reisde Minister Mordechai van Defensie naar Caïro en Amman, bracht koning Hoessein een bezoek aan Washington en voerde Dennis Ross een gesprek met twee naaste medewerkers van Arafat in Londen.

door Ronny Naftaniel

De Raad voor de Nederzettingen heeft bovendien zijn campagne tegen een volgende Israelische terugtrekking uit de Westoever opgevoerd. De kolonisten willen een eventueel akkoord aan een volksstemming laten onderwerpen. Netanjahoe zou daar wel oren naar hebben, ware het niet dat de besluitvorming hierdoor vertraagd wordt. Een ander signaal is de mislukte aanslag vorige week op een Joodse nederzetting in de Gazastrook. Kennelijk achten de Moslim-extremisten de tijd weer rijp om de ontluikende hervatting van het vredesproces met gewelddaden te ondermijnen.

In de pers zijn verschillende versies van het Amerikaanse bemiddelingsplan opgedoken. Er zou sprake van zijn dat Israel 13 tot 15% van de Westoever ontruimt, waardoor het gebied, dat onder Palestijnse controle staat, meer dan 40 % zal worden. Het gaat hier om de zogenaamde A en B gebieden uit de Oslo akkoorden. In de A gebieden hebben de Palestijnen militaire en juridische zeggenschap, in de B gebieden alleen juridische zeggenschap, terwijl de militaire zaken in Palestijns-Israelische handen zijn. Volgens het Amerikaanse plan zou tevens ongeveer 15 % van het B gebied, A gebied moeten worden. Anderzijds moeten de Palestijnen beloven ten behoeve van Israel een aantal veiligheidsmaatregelen te nemen. Bovendien dient de Palestijns Nationale Raad nu eindelijk te onthullen wat de status van het Palestijnse Handvest is. Onduidelijk is of de Israelische terugtrekking de laatste is, of dat, zoals Netanjahoe in de Hebron-akkoorden beloofd heeft, er nog een derde terugtrekking volgt.

Hoe dit ook zij, de partijen hebben zich in de Oslo akkoorden verplicht in april 1999 een definitieve oplossing te hebben voor de Palestijnse kwestie. De tijd dringt dus. Desondanks moeten de partijen en de bemiddelaars ervoor waken geen regeling door te drammen waarmee één van de betrokkenen het fundamenteel oneens is. Zo’n onder zware pressie gesloten akkoord kan slechts een tussenfase zijn voor een volgend conflict. Aan een nieuwe vrede van Versailles heeft het Midden-Oosten geen behoefte. Nodig is een eerlijke vrede, die alle partijen in hun waarde laat en waarvan iedereen de indruk heeft dat de onderhandelaars het maximaal mogelijke uit het vuur gesleept hebben. Hopelijk is het jongste Amerikaanse bemiddelingsplan hier een aanzet toe.