Monitor Antisemitische Incidenten 2020: daling aantal incidenten in coronajaar

IN ANTISEMITISME / Door: WEBMASTER / 14 apr 2021 ANTISEMITISME MONITOR

CIDI registreerde in 2020 in totaal 135 antisemitische incidenten. Dit is hetzelfde aantal als in 2018, en fors minder dan de 182 incidenten die in het piekjaar 2019 zijn geregistreerd. Incidenten op sociale media zijn in deze cijfers niet meegerekend. Aangezien Nederland voor het grootste deel van 2020 in lockdown verkeerde, is het aantal incidenten alsnog zorgwekkend. Het aantal fysieke ontmoetingen en interactie in het openbaar was flink beperkt. Vergeleken met het voorgaande jaar zijn dan ook flink minder incidenten geregistreerd in de openbare ruimte. In domeinen die niet zijn getroffen door de lockdown, zoals bijvoorbeeld schriftelijke (digitale) uitingen, bleef het aantal incidenten juist vergelijkbaar met voorgaande jaren. Hoewel de ingeslagen weg hoopvol stemt, moeten conclusies uit de cijfers voorzichtig worden getrokken.  

Het totaal van 135 incidenten is exclusief antisemitische uitingen op sociale media, waar het aantal veel hoger ligt, zo blijkt uit een onderzoek dat CIDI liet doorvoeren in 2020. Uit een onderzoek in opdracht van CIDI werden er in 2019 werden 747 antisemitische tweets in het Nederlands gevonden. Nog eens 286 websites, blogs en fora gehost op Nederlandse servers bleken antisemitische uitingen te bevatten. Op 78% van die sites komt antisemitisme zelfs structureel voor.  

Een nadere bestudering van de incidenten uit 2020 wijst erop dat antisemitisme in kwalitatieve zin giftiger is geworden. Geloof in complotmythes over een ‘Joodse overheersing’, zelfs de beschuldiging dat Joden het coronavirus zouden hebben gemaakt, zijn alomtegenwoordig – vooral, maar niet uitsluitend, op sociale media. Het rechts-extremisme lijkt te profiteren van maatschappelijke onrust over de coronamaatregelen, terwijl de inlichtingendiensten geen afname zien bij moslimfundamentalisme – twee vormen van extremisme waarbij Jodenhaat dikwijls de ideologische kern vormt.  

Ieder incident wordt apart kort en geanonimiseerd omschreven in de Monitor.  

Het beeld dat uit de Monitor naar voren komt, geeft weinig reden te vermoeden dat de dalende trend zich zal doorzetten zodra de samenleving weer volledig opengaat. CIDI is dan ook blij dat de aanpak van antisemitisme op de politieke agenda is komen te staan. Zo bevat de Initiatiefnota van de VVD en ChristenUnie, die in 2020 door de Tweede Kamer is aangenomen, een belangrijk pakket aan maatregelen voor de aanpak van antisemitisme.  

Daarmee is er momentum om hard nodige maatregelen tegen groepshaat door te voeren. Zo moet de opvolging van aangiftes van strafbare discriminatie en antisemitisme beter. Opsporingsbevoegdheden van de politie voor discriminatiedelicten moeten worden verruimd, ook daar waar bedreiging en pesten via sociale media een rol speelt. Daarnaast moeten sociale mediabedrijven degelijk beleid tegen de verspreiding van haatspraak hebben én uitvoeren. Speciale aandacht is nodig voor het onderwijs: leraren moeten meer ondersteuning krijgen om adequaat les te kunnen geven over onderwerpen die met Joods-zijn te maken hebben, naast blijvende aandacht voor het belang van verdraagzaamheid en wederzijds respect.  

Klik hier voor het volledige rapport

Click here for a summary in English