Motie van wantrouwen

Bij het maken van deze Israel Nieuwsbrief was het nog onzeker of de regering Netanjahoe de moties van wantrouwen in de Knesset over het aftreden van minister Meridor overleefd heeft. De verwachting was dat de regering het net zou redden. 

door Ronny Naftaniel

Zo’n twintig eerdere moties van wantrouwen gingen aan deze vooraf, maar nog nooit verkeerde Netanjahoe zo in de problemen als nu. Zijn enige troost is dat de Knesset door de directe premierverkiezingen een nieuw reglement heeft, waardoor het naar huis sturen van de regering en premier moeilijker zijn geworden. Een motie van wantrouwen dient nu de steun van minimaal 61 Knessetleden, en dus niet van een gewone meerderheid, te krijgen. Na aanname van zo’n motie dienen nieuwe premier- en Knessetverkiezingen te worden uitgeschreven. Wil het Parlement zelf blijven zitten en alleen de premier naar huis sturen, dan dient een motie daartoe maar liefst 80 stemmen te krijgen.

Of Netanjahoe het ditmaal gered heeft, is eigenlijk alleen maar van tijdelijk belang. Het kwaad is feitelijk al geschied. Na het aftreden van de ministers Benny Begin, Dan Meridor en onder-minister David Magen, de Bar-On affaire en de pijnlijke discussies over de conversiewet is het vertrouwen in Netanjahoe sterk gedaald. De verwachtingen over zijn belofte in de Knesset na de verkiezingen, dat hij weer eenheid onder de Israeli’s zal brengen, waren bij velen hooggespannen, maar in werkelijkheid nam de tweedracht toe. Door klakkeloos bij benoemingen met mensen te schuiven en afspraken met coalitiepartners te schenden, is zijn geloofwaardigheid in eigen kring en daarbuiten aangetast. Zo is Israel baAliya (7 zetels) diep verontwaardigd dat de partij, die uit Russische immigranten bestaat, tegen de afspraak in, niet geraadpleegd is bij de benoeming van een nieuwe ambassadeur in Moskou. Voor een land, dat in een moeizaam vredesproces met zijn buren gewikkeld is en daarbij een daadkrachtige premier die brede steun geniet nodig heeft, is dit een zorgwekkende ontwikkeling.Volgens het dagblad Ha’aretz van 20 juni was nog nooit in de geschiedenis van Israel het vertrouwen in een premier zo laag.

Het moet uiteindelijk aan het democratische proces in Israel worden overgelaten hoe het Benjamin Netanjahoe verder zal vergaan. Het is mogelijk dat rond het trio Begin-Meridor-Livnat (minister van Communicatie) een nieuwe rechtse partij tot stand zal komen. Voor de nieuwe leider van de Arbeid Ehoed Barak zou dit een flinke duw in de rug kunnen betekenen. Of en wanneer er verkiezingen zullen zijn staat nu echter nog niet vast. Zeker is wel, dat de met zoveel fanfare begroete directe premierverkiezingen dan beter weer afgeschaft kunnen worden. Deze vergroten de macht van de kleine coalitiepartijen en geven de minister-president het gevoel dat hij, zonder ruggespraak te houden met zijn ministers en de Knesset, alleen kan beslissen. Dat dit tot politieke ongelukken leidt, heeft premier Netanjahoe overtuigend bewezen.